UBGT çalışma alacağı, ulusal bayram ve genel tatil gününde çalıştığınız halde bunun için ek bir günlük ücret ödenmemişse doğan ücret alacağıdır. Dava yoluna gidildiğinde asıl tartışma hesap formülünde değil, o günlerde gerçekten çalışıldığının ispatında çıkar.
Her UBGT günü için fazla mesai zammı olmadan bir ek günlük ücret istenir; aylıkçıda günlük ücret, aylık brüt ücretin otuza bölünmesiyle bulunur. İspat yükü çalıştığını söyleyen işçidedir ve tanığın aynı işyerinde, aynı dönemde çalışmış olması gerekir; alacak beş yıllık zamanaşımına tabidir, dava açmadan önce arabulucuya başvurulur.
İçindekiler10 başlık
Alacağın Kanuni Dayanağı
Kanun, tatil günü çalışmanın önce onay ya da sözleşme şartına bağlandığını söyler. İş sözleşmesinde ya da toplu sözleşmede hüküm yoksa bu günlerde çalıştırılmak için işçinin onayı gerekir.[1]
Çalışılırsa karşılık ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücrettir.[2] Aylık ücreti tam ödenen işçinin maaşı tatil günlerinin ücretini zaten içerdiğinden, o işçiye yalnız bu ek günlük ücret ödenir.[3]
Hesap Yöntemi: Tek Ek Yevmiye
Dava hesabında her UBGT günü için bir ek günlük ücret bulunur, fazla mesaideki gibi yüzde elli zam ya da 1,5 katsayısı yoktur. Hafta tatilinin hesabı için hafta tatili alacağının hesap yöntemi yazısı örnek verir. Aylıkçıda günlük ücret, aylık brüt ücretin otuza bölünmesiyle bulunur.
Dönemler arasında ücret değiştiyse hesap her dönemin ücretiyle ayrı yapılır. Aşağıdaki tablo iki yıllık varsayımsal bir talebin bilirkişi mantığıyla nasıl kurulduğunu gösterir.
| Dönem | Aylık brüt ücret | Günlük ücret | Çalışılan UBGT | Brüt alacak |
|---|---|---|---|---|
| 1. yıl | 24.000 TL | 24.000 ÷ 30 = 800 TL | 6 gün | 6 × 800 = 4.800 TL |
| 2. yıl | 33.000 TL | 33.000 ÷ 30 = 1.100 TL | 5,5 gün (bir arife yarım) | 5,5 × 1.100 = 6.050 TL |
| Toplam | 11,5 gün | 10.850 TL |
Tanıkla kabul edilen çalışmalarda mahkeme takdiri indirim yapabilir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, fazla çalışma, hafta tatili ve UBGT ücretlerinden yüzde kırk indirim yapılan bir hükmü onamıştır.[4]
Örnekte yüzde otuz indirim uygulansaydı 10.850 × 0,70 = 7.595 TL kalırdı.
İndirim oranı kanunda yazılı değildir, dosyadaki delilin gücüne göre mahkeme belirler. İmzalı bordro ya da puantajla ispatlanan günlere indirim uygulanmaz.
İspat: Hangi Günde, Kim Gördü
UBGT çalışmasını ispat yükü çalıştığını söyleyen işçidedir. Bunun için tarih tarih belirtmek şart olmasa da hangi bayramlarda çalışıldığı, hangi saatlerde ve hangi işyerinde yapıldığı dilekçede somut olmalıdır.
Yargıtay’ın bir dosyasında davacı yat kaptanıydı ve dinlenen tanıklar onunla aynı yatta çalışmıyordu, kaptan da bir süre sonra yatta yaşamaya başlamıştı. Daire, tanıkların davacının tatil günü çalışmasını bilemeyeceği sonucuna vararak hafta tatili ve UBGT alacaklarının reddi gerektiğine karar verdi ve hükmü bozdu.[5]
Buradan çıkan uygulama şudur: tanık, davacıyla aynı işyerinde ve aynı dönemde çalışmış olmalı, bayram günlerinde de orada bulunmalıdır. Uzaktan bilgi sahibi olan tanık beyanı UBGT için yeterli sayılmaz.
Delil Listesi
- Puantaj, vardiya çizelgesi, kart giriş-çıkış kayıtları: dilekçede işverenden getirtilmesi istenir.
- İşyeri yazışmaları: bayram nöbet listesi, grup mesajları, yönetici talimatları.
- Tanıklar: aynı dönemde aynı birimde çalışmış kişiler, mümkünse tatil günlerini somut hatırlayanlar.
- Bordrolar: hangi aylarda UBGT kalemi tahakkuk ettiğini gösterir ve eksik ayları ortaya çıkarır.
Bordro Varsa İspat Nasıl Değişir?
Bordroda UBGT kalemi tahakkuk etmişse ve işçi bordroyu ihtirazı kayıt koymadan imzalamışsa, uygulamada o günlerin ödendiği kabul edilir. Bayram yerine izin verilmişse bu ayrı bir tartışmadır; karşılık izin ve mahsup savunmasında nelere bakıldığı ayrıca ele alınmıştı. İşçi bordrodan daha fazla gün çalıştığını, yazılı delille göstermek zorunda kalabilir.
Bordro tek tanıkla çatıştığında mahkeme bordroya bakar. Yargıtay’ın incelediği bir dosyada davacı mağaza müdürüydü ve aynı görevdeki tanık, mağaza müdürlerinin tatil günlerinin tamamında çalışmadığını, çalışırlarsa ücretin bordroya yansıdığını söylemişti. Bölge Adliye Mahkemesi, bilirkişinin davacının her tatil gününde çalıştığını kabul etmesini isabetsiz bularak UBGT talebini kısmen reddetti, Yargıtay da bu kararı onadı.[6]
Bilirkişi raporu “tüm bayramlarda çalıştı” varsayımıyla hazırlanmışsa buna itiraz edilir. Rapor bordro ve tanıkla uyuşmuyorsa mahkeme raporu hükme esas alamaz.
“UBGT Ücrete Dahildir” Kaydı
Sözleşmede “tatil günü çalışmalarının karşılığı ücrete dahildir” yazması, işçinin kanundan gelen hakkını kendiliğinden sona erdirmez. Fazla çalışmanın ücrete dahil sayılabilmesi ise kanun metninde değil yargı içtihadında, yıllık 270 saatlik sınır (4857 m.41/8) çerçevesinde kabul edilmiştir. UBGT için böyle bir kabul bu çalışmada tespit edilemedi.[7]
Bu yüzden dahil kaydı, fiilen çalışılan her gün için ek ücret talebini engellemez. Ancak kaydın varlığı işverenin savunmasını güçlendirir ve ispat yükünü işçi aleyhine ağırlaştırabilir, bu nedenle çalışmayı kayda dayalı delille göstermek gerekir.
Zamanaşımı ve Arabuluculuk
Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır.[8] Süre, genel kabule göre iş sözleşmesi devam ederken de ilgili ayın ücretinin ödeneceği günden işlemeye başlar. Yani sözleşme sona ermese bile en eski bayramlar zamanla düşer.
Arabulucuya başvurulduğu andan son tutanağın düzenlendiği güne kadar geçen sürede zamanaşımı durur.[9] UBGT alacağı bir işçi alacağı olduğundan dava açmadan önce arabulucuya gitmek dava şartıdır.[10]
Başvuru formunda UBGT alacağı ayrı bir kalem olarak yazılmalıdır. Görüşülmemiş bir kalem için dava şartı yerine gelmiş sayılmaz.
Dava Dilekçesinde Talebin Kurulması
Dilekçede olgular ve talep açık yazılır. Aşağıdaki sıra, bu alacağın dilekçeye taşınmasında kullanılabilir.
- Çalışma dönemi ve ücret: işe giriş, çıkış, dönemlere göre brüt ücret.
- Çalışılan tatiller: hangi bayramlarda hangi vardiyada çalışıldığı, mümkünse yıl yıl.
- Ödeme durumu: bordroda UBGT kaleminin bulunmadığı ya da eksik olduğu.
- Delil: puantaj ve kart kayıtlarının işverenden istenmesi, tanık isimleri, bilirkişi talebi.
- Sonuç: UBGT alacağının, ödeme günlerinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizle tahsili.
Faiz konusunda kanun, gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranını öngörür.[11] Arabuluculuk sonrası açılan davada faiz başlangıcı ayrıca tartışılabilir, bu nedenle talep bu noktada dosyaya göre kurulmalıdır.
Alacağın miktarı baştan kesin bilinmiyorsa kısmi dava yolu kullanılır. HMK m.107’deki belirsiz alacak davası 31.07.2026’da mülga olmuştur. Yeni düzenlemede kısmi davada talep, tahkikatın sona ermesine kadar bir defaya mahsus artırılabilir ve zamanaşımı artırılan kısım için de dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır.[12]
Sık Yapılan Hatalar
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| “Bütün bayramlarda çalıştım” demekle yetinmek | Bilirkişi ve mahkeme genel iddiaya dayanmaz, tanık ve kayıtla çelişirse talep kısmen reddedilir |
| Hafta tatiliyle çakışan günü iki kez istemek | Aynı gün hem hafta tatili hem UBGT olarak hesaplanamaz, mükerrerlik doğar |
| Arabuluculukta kalemi yazmamak | O kalem için dava şartı eksik kalabilir |
| Arifeyi tam gün saymak | Arife öğleden sonra tatildir, hesap yarım gün üzerinden yapılır |
| Tanığı başka işyerinden seçmek | Tanık o günleri bilmediği için beyanı değerlendirilmez |
UBGT Alacağı Davası Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bu yazı genel bilgi içindir, kendi dosyanızın delil durumu sonucu değiştirebilir, bu yüzden başvuru öncesinde bir avukattan görüş almanız yerinde olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.44 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.47/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.49/4 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2026/2265, K.2026/4925, 01.06.2026 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2025/4472, K.2025/5604, 30.06.2025 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2026/2336, K.2026/4945, 01.06.2026 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.41/8 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32/son ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/17 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.34/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4 ↩