Kıdem Tazminatında Faiz Başlangıç Tarihi: Fesih, Belge ve Son Tutanak

Kıdem tazminatında faiz başlangıç tarihi her dosyada aynı değildir. Kural olarak faiz iş sözleşmesinin sona erdiği günden işler, fakat emeklilik nedeniyle ayrılan işçide bu gün çoğu kez belgenin işverene verildiği tarihe ya da arabuluculuk son tutanağına kayar.

Başlangıç tarihi hesaplanan faizi ay ay değil, binlerce lira değiştirir. Kıdem tazminatına kanuni faiz değil, mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilir. Kanun faizin hangi günden başlayacağını yazmadığı için başlangıç, alacağın muaccel olduğu ve işverenin temerrüde düştüğü güne göre belirlenir; hükmedilen faiz ise anaparaya eklenip yeniden faizlendirilemez.

Faizin Kanundaki Dayanağı

Dayanak 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte kalan 14. maddesidir. Madde, kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi sebebiyle açılan davanın sonunda hakimin gecikme süresi için, ödenmeyen süreye göre mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedeceğini söyler.^[1]

Kanunda faizin hangi günden başlayacağı yazmaz. Başlangıç tarihi, alacağın muaccel olduğu andan ve işverenin temerrüde düştüğü günden çıkarılır, bunu da Yargıtay uygulaması belirler.

Üç Başlangıç Tarihi

Birinci tarih fesih günüdür. Kıdem tazminatı sözleşmenin bittiği gün ödenmesi gereken bir alacaktır ve Yargıtay 9. Hukuk Dairesi faiz başlangıcının fesih tarihi olması gerektiğini yineler. Bu nedenle, kıdem tazminatı bakımından işçinin ayrıca ihtarname çekmesine gerek kalmaz.^[2]

İkinci tarih, başvuru belgesinin işverene verildiği gündür. Yaşlılık, malullük aylığı ya da toptan ödeme almak için ayrılan işçi, bağlı olduğu kuruma başvurduğunu belgelemek zorundadır. Belge işverene verilene kadar işveren ödemeye zorlanamayacağı için Daire faizin de o günden başlayacağını kabul eder; faiz başlangıcı kanun metninde değil, Daire uygulamasında yer alır.^[3]

Üçüncü tarih arabuluculuk son tutanağıdır. Belgeyi işverene sunduğu dosyadan anlaşılmayan emeklilik işçisinde Daire, faizi fesih tarihinden değil arabuluculuk son tutanak tarihinden başlatıyor; Daire 2026’da bu yönde çok sayıda karar verdi. İlk derece mahkemesi hükmü, yalnızca bu başlangıç tarihi değiştirilerek düzeltilerek onandı.^[4]

Dairenin bu kararlarındaki gerekçe Yargıtay’a aittir, çünkü bölge adliye mahkemesi kararı ortadan kaldırılmış ve hüküm düzeltilmiştir.

Emeklilik Belgesi Hangi Hallerde Aranır

Belge şartı 1475 m.14’ün birinci fıkrasındaki dördüncü bende, yani yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı ya da toptan ödeme amacıyla ayrılmaya bağlıdır. İşçinin ölümünde bu şart aranmaz.

İşverenin askerlik, haklı fesih ya da işveren feshi gibi diğer hallerde belge istemesinin kanuni dayanağı yoktur. Bu hallerde faiz yine fesih gününden işler. Faizin türü ve ilamdaki yazılışı ise faiz türü ve ilam kontrolü yazısında incelenir.

Rakamlı Karşılaştırma

Aşağıdaki sayılar varsayımdır, gerçek oran dönemden döneme değişir. Anapara 200.000 TL, yıllık oran sabit yüzde 40, basit faiz ve hesap tarihi 10.02.2026 olsun. Fesih 10.02.2025, belgenin verilişi 05.05.2025, son tutanak 14.07.2025’tir.

Fesih ile son tutanak arasındaki fark 33.753,42 TL’dir. İşçi için bu fark, belgeyi fesih anında işverene vermenin ve tarihini ispatlayabilecek biçimde, örneğin noter ya da KEP yoluyla vermenin değerini gösterir.

Faize Faiz İşletilemez

Hükmedilen faiz sonradan anaparaya eklenip yeniden faizlendirilemez. Temerrüt faizine ayrıca temerrüt faizi yürütülemez.^[5] Bilirkişi raporunda faizin ana paraya eklenerek yeni bir hesap tabanı yapıldığı görülürse itiraz edilmelidir.

Kanun lafzı mevduata uygulanan en yüksek faizi esas aldığı için oran dönemlere göre değişir. Hesap bu yüzden genellikle bilirkişi raporuyla dönem dönem yapılır. Zamanaşımı, arabuluculuk ve sorumlular gibi dava aşamaları kıdem tazminatı davasında sırayla izlenir.

Diğer Alacaklarda Faiz Farklıdır

Aynı dosyada ihbar tazminatı da isteniyorsa ona kanuni faiz uygulanır, kıdemdeki özel kural orada geçerli olmaz.^[6] İhbar tazminatında faiz fesih tarihinden değil, ihtarname yoksa arabuluculuk son tutanağı tarihinden işler.^[7] Kanuni faiz, 7589 sayılı Kanunla değişen 3095 sayılı Kanun m.1’e göre sözleşmede oran yoksa Merkez Bankası reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden hesaplanır.^[8]

Her alacak kaleminin faiz türü ve başlangıcı dilekçede ayrı ayrı yazılmalıdır, tek bir faiz cümlesi bütün kalemleri kapsamaz.

Dilekçede Talebin Yazılışı

Kıdem tazminatı için talep cümlesi başlangıç tarihini açıkça içermelidir. Örnek: "Kıdem tazminatı alacağına, iş sözleşmesinin sona erdiği [fesih tarihi] gününden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilmesine".

Emeklilik nedeniyle ayrılan işçi dilekçeye başvuru belgesinin işverene verildiğini gösteren evrakı ekler ve tarihi cümlede belirtir. Belgenin verildiği ispatlanamıyorsa fesih tarihini istemek, o kısmı riske sokar.

Başlangıç Tarihinin İspatı

Fesih tarihi genellikle sigorta çıkış bildirgesi, fesih yazısı ya da istifa dilekçesiyle belli olur. İhtilaf çıkarsa SGK hizmet dökümü ve işyeri kayıtları tarihi gösterir.

Emeklilik belgesinin işverene verildiği ise çoğu zaman ispat meselesidir. Kurum yazısının delil değeri ve faize etkisi SGK yazısıyla kıdem davası bakımından ayrı bir sorudur. Belgeyi teslim ederken imzalı alındı, noter ihtarı, KEP mesajı ya da e-posta gibi tarihi sabitleyen bir yol seçmek gerekir, çünkü yalnızca sözlü teslim mahkemede faizin başlangıcını tartışmalı hale getirir.

Dava dilekçesine arabuluculuk son tutanağı eklenir ve tutanakta yer alan alacak kalemleri dava konusu kalemlerle eşleştirilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Bütün işçilik alacakları için tek bir faiz türü yazmak.
• Emeklilik ayrılığında belgeyi işverene sunmadan fesih tarihinden faiz istemek.
• Hükmedilen faizi anaparaya ekleyip yeniden faiz hesaplamak.
• Arabuluculuk son tutanağındaki kalemleri dava dilekçesindeki kalemlerle karşılaştırmamak.

Kıdem Tazminatı Faizi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı kanun hükümleri ve Yargıtay kararlarına dayanan genel bilgi niteliğindedir. Faiz başlangıcı dosyadaki belgelere göre değişir, dilekçeyi hazırlamadan önce evraklarınızla bir avukata danışmanız yerinde olur.