İşçi alacakları hesaplama, iş sözleşmesi sona erdiğinde kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret niteliğindeki alacakların kalem kalem bulunup tek bir talep tablosunda toplanmasıdır. Bu tablo arabulucuya götürülecek taleplerin ve dava dilekçesindeki istemlerin dayanağı olduğu için, her kalemin kendi ücret esası, zamanaşımı ve faiz kuralı ayrı ayrı uygulanır.
Kıdem ve ihbar tazminatı giydirilmiş, diğer kalemler çıplak brüt ücretten hesaplanır ve faiz türü kaleme göre değişir. Zamanaşımı beş yıldır, ücret alacaklarında her ayın ücreti için ayrı işler. Arabuluculuk şartı kalem bazında aranır; son tutanakta yer almayan kalem için dava şartı eksik kalır. 31.07.2026’dan beri kısmi davada talep aynı davada bir defaya mahsus artırılabilir.
İçindekiler7 başlık
Toplu Hesaplama Aracı ve Girdiler
Aşağıdaki araç şu bilgilerden brüt ve net toplamı çıkarır:
- giriş ve çıkış tarihi,
- çıplak brüt ücret,
- düzenli yan ödemeler,
- varsa kullanılmayan izin günü, fazla çalışma saati ve çalışılan bayram günü.
Sonuç bir ön hesaptır, fesih sebebine ve zamanaşımına göre kalemler ayıklanmadan talep haline getirilmez.
Araç hafta tatili ücretini ayrı bir alan olarak sormaz. Hafta tatilinde çalışılan günler varsa o tutarı aşağıdaki tabloya göre elle ekleyin.
Her Kalemin Ücret Esası ve Faizi
Kalemler aynı ücret rakamından hesaplanmaz. Kıdem ve ihbar giydirilmiş, diğer kalemler çıplak brüt ücret üzerinden bulunur ve faiz türü de kaleme göre değişir.
| Kalem | Ücret esası | Faiz |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Giydirilmiş brüt ücret, her tam yıl için 30 gün, artan süre oranlanır. Tavan sınırı uygulanır | Bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz, fesih tarihinden |
| İhbar tazminatı | Giydirilmiş brüt ücretin 2, 4, 6 veya 8 haftalık karşılığı | Yasal faiz |
| Fazla çalışma | Saat ücreti %50 artırılır. Aylık ücret uygulamada 225 saate bölünür | Gününde ödenmeyen ücret gibi mevduata uygulanan en yüksek faiz |
| Genel tatil (UBGT) | Çalışılan her gün için ayrıca bir günlük ücret | Fazla çalışmayla aynı |
| Hafta tatili | Çalıştırılan hafta tatili günü için fazla çalışma ilkesi | Fazla çalışmayla aynı |
| Yıllık izin ücreti | Sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret | Dosyaya göre ayrıca değerlendirilir |
Kıdem tazminatında hesaba giren ücret, parayla ölçülebilen bütün sürekli menfaatleri kapsar.[1] Fesih 01.07.2026 ile 31.12.2026 arasındaysa kıdem tavanı 73.729,87 TL olarak uygulanır.[2]
Fazla çalışma ücretinde zam oranı kanundadır, 225 saatlik bölen ise ayın 30 gün ve günlük 7,5 saat sayılmasından gelen uygulama kabulüdür.[3] Fazla çalışma ve tatil ücretlerinin faizi konusunda Yargıtay, Deniz İş Kanunu kapsamındaki bir gemi adamı davasında bu faizin 854 sayılı Kanunda öngörülmediğini, o çalışan bakımından en yüksek mevduat faizini geçmemek kaydıyla yasal faiz uygulanacağını belirtti.[4] Hesaba başlamadan önce çalışanın hangi kanuna tabi olduğuna bakılmalıdır.
Yasal faiz 31.07.2026’dan beri Merkez Bankasının önceki yıl sonu reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden işliyor. Dilekçede faiz başlangıcı ve türü her kalem için ayrı yazılır.[5]
Zamanaşımı Takvimi ve Arabuluculuğun Etkisi
Kıdem, ihbar, kötüniyet ve eşit davranma tazminatı ile yıllık izin ücretinin zamanaşımı beş yıldır.[6] Ücret alacakları da beş yıllık süreye bağlıdır, ancak bu süre her ayın ücreti için ayrı işler.[7]
Kıdem ve ihbarda sözleşmenin bittiği günden, fazla çalışma ve tatil ücretlerinde ise çalışmanın yapıldığı dönemden geriye doğru bakılır. Yıllık izin ücretinde süre sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar.[8]
Arabulucuya başvuru dava şartıdır ve başvurudan son tutanağın düzenlendiği güne kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez.[9] Asıl tuzak şuradadır: arabuluculuk şartı kalem bazında aranır.
Yargıtay, başvuru formunda yer alsa bile görüşülmemiş kalemin son tutanağa yansımadığı olayda o kalem için dava şartının gerçekleşmediğini kabul etti. Dava şartı yalnızca son tutanağa bakılarak belirleniyor.[10] Bu yüzden toplu hesaptaki her kalem görüşmede açıkça masaya konmalı ve son tutanakta yer aldığı kontrol edilmelidir.
Rakamlı Örnek: Altı Yıl Sekiz Aylık Çalışma
İşçi 03.02.2020’de işe başlamış, 12.10.2026’da işveren feshiyle ayrılmış olsun. Çıplak brüt ücreti 48.000 TL, düzenli yemek ve yol yardımı 6.000 TL olduğundan giydirilmiş ücret 54.000 TL’dir ve kıdem tavanının altında kalır.
Çalışma süresi 6 yıl 8 ay 10 gündür, ihbar süresi 8 haftadır. Ödenmemiş 150 saat fazla çalışma, 3 gün bayram çalışması ve 12 gün kullanılmayan izin bulunuyor.
| Kalem | Hesap | Brüt tutar |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | 54.000 x 6 + 54.000/12 x 8 + 54.000/365 x 10 | 361.479,45 TL |
| İhbar tazminatı | 54.000/30 x 56 | 100.800,00 TL |
| Fazla çalışma | 48.000/225 x 1,5 x 150 | 48.000,00 TL |
| Genel tatil | 48.000/30 x 3 | 4.800,00 TL |
| Yıllık izin ücreti | 48.000/30 x 12 | 19.200,00 TL |
| Toplam | 534.279,45 TL |
Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir, ihbar tazminatından gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. Ücret niteliğindeki üç kalem (fazla çalışma, bayram, izin) ise 72.000 TL tutarında SGK ve işsizlik primi matrahına girer, işçi payı %14 ve %1 olmak üzere %15 eder.[11]
Bu örnekte yıllık izin ücretinin de prime tabi sayıldığı görülüyor. Sadece gelir ve damga vergisi kesilir diye anlatan hesaplar net tutarı gereğinden yüksek gösterir.
Kısmi Dava ve Talebin Artırılması
Bilirkişi hesabı çoğu kez ilk tabloyu değiştirir. Bölünebilir alacağın yalnız bir kısmı dava edilebilir ve bu, kalan kısımdan feragat anlamına gelmez.[12]
31.07.2026’dan itibaren kısmi davada talep, aynı davada bir defaya mahsus ve tahkikatın sona ermesine kadar iddianın genişletilmesi yasağına takılmadan artırılabiliyor. Artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır.[13] Bu tarihten önce açılan davalar eski usule göre sürdüğü için dosyanın açılış tarihi baştan kontrol edilir.
Kısmi dava açarken dilekçede hangi kalemin hangi tutarının istendiği ayrı gösterilir. Kıdem ve ihbar kalemlerini içeren dilekçe düzeni için işçi tazminat dilekçesi örneği yararlıdır. Arabuluculuk son tutanağında bulunmayan bir kalem artırma aşamasında eklense bile o kalem için dava şartı eksik kalır.
Toplu Hesapta Sık Yapılan Hatalar
Aşağıdaki hatalar hem arabuluculukta hem davada talep tablosunu zayıflatır.
| Hata | Doğrusu |
|---|---|
| Bütün kalemleri aynı ücretten hesaplamak | Kıdem ve ihbar giydirilmiş, izin, fazla çalışma ve tatil çıplak brüt ücretten bulunur |
| Beş yıldan eski fazla çalışmayı toplama katmak | Ücret alacağı her dönem için ayrı zamanaşımına bağlıdır |
| Kıdem tavanını eski dönemden almak | Tavan fesih tarihindeki dönem değeriyle uygulanır |
| Bütün kalemlere tek faiz uygulamak | Kıdem, ihbar ve ücret kalemleri için faiz türü ayrıdır |
| Arabuluculukta konuşulmayan kalemi dava dilekçesine eklemek | Kalem son tutanakta yer almıyorsa o kalem usulden reddedilebilir |
| Net tutarı yalnız gelir ve damga vergisiyle bulmak | Ücret niteliğindeki kalemlerde SGK ve işsizlik primi de kesilir |
İşçi Alacakları Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Talep tablosu hazırlanırken en sık gelen sorular aşağıda.
Bu yazı genel bilgi niteliğindedir. Kendi dosyanızdaki fesih sebebi, belge ve süreler sonucu değiştirebileceğinden hesabı bir avukatla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ve 4857 sayılı İş Kanunu Geçici m.1 ↩
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, kıdem tazminatı tavanı duyurusu, 01.07.2026 dönemi ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.41/2, m.46 ve m.47 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2026/1076, K.2026/3232, 15.04.2026 ↩
- 3095 sayılı Kanun m.1 ve m.2, 7589 sayılı Kanun m.10 ile değişik. En yüksek mevduat faizi için 1475 sayılı Kanun m.14 ve 4857 sayılı Kanun m.34 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ve m.3/17 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/5854, K.2025/7263, 02.10.2025 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.80/1 ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.97/2-b ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/1 ve m.109/3 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4, 7589 sayılı Kanun m.20 ile eklendi ↩