Emeklilik tarihi hesaplama, üç sorunun sırayla cevaplanmasıdır: hangi sigortalı grubundasınız, prim gününüzü hangi tarihte tamamlıyorsunuz ve o tarihte geçerli yaş haddi kaçtır. Yaşlılık aylığı için aranan yaş ve gün şartlarının ikisi de dolduğunda hak doğar, yani kesin tarih ikisinden geç dolanın tarihidir.[1]
İlk sigortalılığı 01.05.2008 ve sonrasında başlayan 4/a sigortalısı 7.200 gün prim ödemelidir; yaş haddi doğum yılına göre değil, 7.200. günün dolduğu tarihe göre alınır ve 31.12.2035’e kadar dolduranlarda kadın için 58, erkek için 60’tır. 08.09.1999 ile 30.04.2008 arasında başlayanlarda 7.000 gün ya da 25 yıl sigortalılık ve 4.500 gün aranır, 4/b ve 4/c’de 2008 sonrası gün şartı 9.000’dir. Yaş haddine 3 yıl eklenirse 5.400 günle de aylık alınabilir.
İçindekiler9 başlık
Sigortalı Grubunu Belirleyen İlk Sigortalılık Tarihi
Hangi kuralın uygulanacağını işe giriş yılınız değil, SGK kaydındaki ilk sigortalılık başlangıcı belirler:
- 08.09.1999’dan önce başlayanlarda 506 sayılı Kanunun geçici 81. maddesi,
- 08.09.1999 ile 30.04.2008 arasında başlayanlarda 5510 sayılı Kanunun geçici 9. maddesi,
- 01.05.2008 ve sonrasında başlayanlarda 5510’un 28. maddesi devreye girer.[2]
İlk gruptaki hüküm 5510 içinde değil 506 sayılı Kanunda durur, çünkü 5510 geçici 7. madde eski sigortalılık başlangıçlarının tabi oldukları kanuna göre değerlendirilmesini söyler.[3] Bu yüzden yaş ve gün şartı için doğru atıf 506 geçici 81’dir. 5510’daki geçici 81. madde başka konudadır, 2330 sayılı Kanuna göre aylık bağlanan maluller için düzenlenmiştir ve emeklilik yaşıyla ilgisizdir.
| İlk sigortalılık (4/a) | Dayanak | Yaş şartı | Gün şartı |
|---|---|---|---|
| 08.09.1999 öncesi | 506 geçici m.81/B, 5510 geçici m.95 | 81/B’de kademeli yaş vardır, 01.03.2023 sonrası talepte geçici 95 ile aranmaz | 20/25 yıl sigortalılık, 5.000 ile 5.975 gün |
| 08.09.1999 öncesi | 506 geçici m.81/C | Kademeli, 58 kadın ve 60 erkeğe kadar | 15 yıl sigortalılık ve 3.600 gün |
| 08.09.1999 – 30.04.2008 | 5510 geçici m.9/1 | Kadın 58, erkek 60 | 7.000 gün, ya da 25 yıl sigortalılık ve 4.500 gün |
| 01.05.2008 sonrası | 5510 m.28/2 | Kadın 58, erkek 60, 2036’dan itibaren kademeli | 7.200 gün |
Tablo yalnız 4/a (SSK) için geçerlidir. 4/b ve 4/c’de 01.05.2008 sonrası gün şartı 9.000‘dir.[4]
Prim Gününün Tamamlandığı Tarihe Göre Yaş Haddi
01.05.2008 sonrası sigortalılarda yaş haddi, gün şartının tamamlandığı tarihte yürürlükte olan hadde göre alınır. Doğum yılınız değil, 7.200. günü hangi yıl doldurduğunuz belirleyicidir.[5]
| 7.200 günün dolduğu tarih | Kadın | Erkek |
|---|---|---|
| 31.12.2035’e kadar | 58 | 60 |
| 2036 – 2037 | 59 | 61 |
| 2038 – 2039 | 60 | 62 |
| 2040 – 2041 | 61 | 63 |
| 2042 – 2043 | 62 | 64 |
| 2044 – 2045 | 63 | 65 |
| 2046 – 2047 | 64 | 65 |
| 2048 ve sonrası | 65 | 65 |
Yaş haddine 65’i geçmemek üzere 3 yıl eklenirse 5.400 günle de yaşlılık aylığı alınabilir.[6] Eklenen üç yaş nedeniyle bu yol yalnız 5.400 günü tamamlayıp 7.200 güne uzun süre ulaşamayacak sigortalılarda anlam taşır.
Rakamlı Hesap Örnekleri
Üç örnekte de tarih 03.11.2026 alındı. Gün tamamlama, eksik günün yıllık prim gününe bölünüp 365 ile çarpılmasıyla bulundu. Üçüncü örnekte yıllık prim günü 360 varsayıldı.
Kadın, 2011 Girişli
12.03.1991 doğumlu kadının 4/a hizmeti 2011’de başladı ve 5.000 günü var. Yılda 360 gün prim öderse kalan 2.200 gün 2.231 takvim günü sürer ve 7.200. gün 12.12.2032’de dolar.
O tarihte yaş haddi 58’dir. 58. yaş 12.03.2049’da dolduğu için emeklilik tarihi de odur, prim günü yaklaşık 16 yıl önce tamamlanmış olur.
Erkek, 2016 Girişli
04.08.1996 doğumlu erkeğin 3.600 günü var ve yılda 300 gün çalışıyor. 3.600 günü tamamlamak 4.380 takvim günü alır, 7.200. gün 31.10.2038’de dolar ve o tarihte erkek için yaş haddi 62’dir.
Emeklilik tarihi 62. yaşın dolduğu 04.08.2058‘dir. Aynı kişi yılda 330 gün çalışırsa gün 28.09.2037’de, yani 61 yaş diliminde dolar ve tarih 04.08.2057’ye gelir.
Yılda 30 günlük fark bir yıllık emeklilik farkı doğurdu, çünkü gün şartı 2038 yerine 2037’de tamamlandı.
Kadın, 2004 Girişli
20.07.1978 doğumlu kadın 01.02.2004’te 4/a’lı olmuş ve 6.100 günü var ve yılda 360 gün prim ödüyor. Sigortalılık başlangıcı 08.09.1999 ile 30.04.2008 arasında olduğu için geçici 9. madde uygulanır.[7]
7.000 gün 04.05.2029’da, 25 yıllık sigortalılık ve 4.500 gün şartı 01.02.2029’da dolar. Gün şartları 2029’da tamamlanmış olur, ama 58. yaş 20.07.2036‘da dolar ve aylık ancak o tarihte bağlanabilir.
Başlangıç Tarihi Uyuşmazlığının Gruba Etkisi
Hizmet dökümündeki başlangıç tarihi tartışmalıysa tablodaki satır bile değişebilir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin onadığı bir dosyada Kurum, Almanya’daki sigorta girişine göre başlangıcı 01.05.2000 kabul etmiş, ilk derece mahkemesi de geçici 9. maddeye göre 58 yaş arayıp talebi reddetmişti.[8]
Bölge adliye mahkemesi başlangıcı 26.08.1999 olarak tespit etti ve 506 geçici 81 yönünden değerlendirdi. Tahsis talebi yaş şartı dolmadığı için yine ret kaldı, yani başlangıç tarihi değişse de aylığa hak doğmadı. Ev hanımı sigortalılığında aynı ret kararına karşı yol ev hanımı emeklilik şartları yazısında gösterilir.
Dosyadaki tarih farkı 08.09.1999 sınırının yalnız 13 gün gerisindeydi. Başlangıç iddiası grup sınırına yakınsa dilekçeden önce hizmet cetveli kontrol edilmelidir.
Başlangıç tarihi ile ilgili kayıt hatası varsa hizmet tespiti ve Kurum işleminin iptali ayrı davalardır, hesap aracı bunların sonucunu bilemez.
Emeklilik Yaşı Hesabında Sık Yapılan Hatalar
Aşağıdaki tablo hem el hesaplarında hem de internetteki hesaplayıcılarda görülen yanlışları topluyor.
| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| Yaş haddini doğum yılına göre seçmek | Prim günü yaş haddinin değiştiği döneme denk gelirse 1-3 yıl yanlış tarih | Yaş haddi 7.200. günün dolduğu tarihe göre bulunur |
| Yaş ve günden ilk dolanı almak | Hak doğmadan başvuru yapılır | İkisi de dolmalıdır, kesin tarih geç dolandır |
| Her grupta 7.200 gün aramak | 1999-2008 grubunda yanlış gün şartı | Bu grupta 7.000 gün ya da 25 yıl ve 4.500 gün |
| 4/b ve 4/c için de 7.200 saymak | Gün eksik hesaplanır | 4/b ve 4/c’de 01.05.2008 sonrası 9.000 gün |
| Yılda 360 gün ödeneceğini varsaymak | Kesintili çalışmada tarih erken çıkar | Son yıllardaki gerçek prim gününe göre hesap |
| Borçlanmayı yaş şartını da kaldırır sanmak | Gün tamamlanır ama yaş beklenir | Borçlanma gün ekler, yaş haddi ayrıca aranır |
| Yaş ve gün şartı için “5510 geçici 81” atfı yapmak | Atıf maluliyet aylığına ilişkin başka bir maddeyi gösterir | Doğru madde 506 sayılı Kanunun geçici 81’idir |
Emeklilik Yaşı Hesaplama Hakkında Sık Sorulan Sorular
Araçla en çok karıştırılan noktalar aşağıda.
Buradaki örnekler varsayımsal kişilerle ve 03.11.2026 tarihiyle kuruldu. Hizmet dökümünüz ve çalışma düzeniniz farklı bir sonuç doğurabilir, başvuru ya da dava kararından önce dosyanızı bir avukatla birlikte gözden geçirmeniz isabetli olur.
Kaynaklar
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.28/2-a ↩
- 506 sayılı Kanun geçici m.81, 5510 sayılı Kanun geçici m.9 ve m.28/2 ↩
- 5510 sayılı Kanun geçici m.7/1 ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/2-a ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/2-b son cümle ↩
- 5510 sayılı Kanun m.28/3 ↩
- 5510 sayılı Kanun geçici m.9/1 ↩
- Yargıtay 10. HD, E.2024/5940 K.2024/7661, 04.07.2024 ↩