Emeklilik Sebebiyle Fesih Dilekçesi: Kıdem Ödenmezse Dava ve İspat

Emeklilik sebebiyle fesih dilekçesi, yaşlılık aylığı almak için ya da yaş dışındaki sigorta şartlarını tamamlayarak işten ayrılan işçinin kıdem tazminatı hakkını kayda geçiren yazılı fesih bildirimidir. İşveren ödemeyi yapmazsa aynı belge arabuluculukta ve iş mahkemesinde işçinin ilk delili olur, bu yüzden metin daha yazılırken olası bir davaya göre kurulmalıdır.

Emeklilik sebebiyle kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesine göre her tam yıl için 30 günlük ücret tutarında ödenir ve kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Fesih bildirimi yazılı yapılır, noter ihtarnamesi tebliğ tarihini tartışmasız hale getirir; işveren ödemezse dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve zamanaşımı beş yıldır.

Dilekçede Yazılan Fesih Sebebinin Bağlayıcılığı

Dilekçeye hangi sebep yazılırsa dava o sebep üzerinden yürür. Yargıtay, emeklilik sebebiyle ayrıldığını ileri süren ama SGK kayıtlarına göre fesih tarihinde yaş dışındaki şartları taşımadığı anlaşılan işçinin, yargılama sırasında sebebi haklı fesih olarak değiştirmesine izin veren kararı bozdu.^[1]

Daire, ortada basit bir yazım ya da rakam hatası bulunmadığını, davacının bildirdiği fesih sebebiyle bağlı olduğunu belirtti. Sonuçta kıdem tazminatı talebinin reddi gerektiği kabul edildi.

Şartları tamamladığınızdan emin değilseniz dilekçeyi SGK yazısı elinize geçmeden vermeyin. Eksik bir prim günü, emeklilik sebebine dayanan bütün talebi düşürebilir.

Yaşlılık Aylığı ve Yaş Dışı Şartların Kanuni Çerçevesi

Emeklilik sebebiyle kıdem tazminatı, 4857 sayılı Kanun’un 120. maddesiyle yürürlükte bırakılan 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesine dayanır ve hizmet sözleşmesinin devamı süresince her geçen tam yıl için 30 günlük ücret tutarında ödenir, bir yıldan artan süreler de aynı orandan hesaplanır.^[2] Madde iki ayrı hal öngörür.

• Dördüncü bent: kurum ya da sandıktan yaşlılık, emeklilik, malullük aylığı veya toptan ödeme almak amacıyla ayrılma.
• Beşinci bent: 506 sayılı Kanun’a göre yaş dışındaki sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını tamamlayarak kendi isteğiyle ayrılma.

Belge şartı yalnız dördüncü bent için kanunda açıkça yazılıdır. İşçi aylığa hak kazandığını ve kuruma başvurmuş olduğunu belgelemek zorundadır.^[3] Yaşlılık aylığının yaş ve prim günü koşulları 5510 sayılı Kanun’un 28. maddesinde ve sigortalılık başlangıcına göre geçiş maddelerinde düzenlenir, bu yüzden hangi şartın size uygulandığını SGK’nın vereceği yazı belirler.^[4]

Beşinci bentte kanun belge sunmayı şart koşmaz, ama davada şartların fesih tarihinde gerçekleştiğini gösterecek olan yine SGK kaydıdır. Mahkeme bu bilgiyi yargılama sırasında kurumdan da getirtir. İşçinin önceden aldığı kurum yazısının delil gücü SGK yazısıyla kıdem davası yazısında tartışılır.

Noter Kanalıyla Fesih Bildirimi ve Faizin Başlangıcı

Fesih bildirimini noter ihtarnamesiyle göndermek, tebliğ tarihini tartışmasız hale getirir. 4857 sayılı Kanun’un 109. maddesi feshe yol açan bildirimlerin her halde yazılı yapılmasını ister.^[5]

Kütahya’da görülen bir davada işçi, yaş dışındaki şartları tamamladığını gösteren belgeyi ihtarnameye ekleyerek sözleşmeyi sona erdirmişti. İhtarnamede kamuda çalışmak istediğini de yazmasına rağmen bölge adliye mahkemesi bu ifadenin emeklilik feshine etkisi olmadığını kabul etti ve kıdem tazminatına ihtarın tebliğ edildiği günden faiz yürüttü. Yargıtay kararı onadı.^[6]

Gecikmede işleyecek faiz, kanunda belirlenmiş olan mevduata uygulanan en yüksek faizdir.^[7] Aşağıdaki metin işverene noter aracılığıyla gönderilecek bildirim için hazırlandı.

İşverenin Ödememe Savunmaları ve İspat Yükü

Kıdem tazminatı davasında işçi feshin emeklilik sebebine dayandığını gösterir, işveren de sözleşmenin tazminat gerektirmeyecek biçimde sona erdiğini ileri sürüyorsa bunu ispatlar. Dosyada en sık karşılaşılan savunmalar ve bunlara karşı kullanılan deliller aşağıdaki tabloda.

Yıllık izin savunması davanın son aşamalarında bile çıkabilir. Yaş dışı şartları gösteren SGK yazısıyla ayrılan bir şantiye çalışanının dosyasında Yargıtay, işverenin ilk kez istinafta sunduğu işçi imzalı izin formlarını borcu söndüren belge saydı ve işçiye bu belgelere karşı beyanı sorulmak üzere kararı oy çokluğuyla bozdu.^[8]

İmzaladığınız izin formlarının bir kopyasını ayrılmadan önce isteyin. İmzanızın bulunduğu belgeye sonradan itiraz etmek, imzasız bir çizelgeye itiraz etmekten çok daha zordur.

Arabuluculuk, Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme

Kıdem tazminatı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır ve anlaşmazlık son tutanağı dava dilekçesine eklenir.^[9] Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hallerde bu süreyi en fazla bir hafta uzatabilir.^[10]

Dava, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki iş mahkemesinde açılır.^[11] Kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti için zamanaşımı beş yıldır.^[12]

Belirsiz alacak davası 7589 sayılı Kanun’la kaldırıldı. Tutarı henüz tam bilinmeyen alacak için kısmi dava açılır ve talep tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir.^[13]

Kıdem Alacağının Hesabı ve Tavan Örneği

Kıdem tazminatı her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır, yıldan artan süre aynı orandan eklenir ve ödenecek tutar kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tavan 01.07.2026-31.12.2026 dönemi için 73.729,87 TL‘dir.^[14]

Ekim 2026’da yaş dışı şartlarla ayrılan, 21 yıl 7 ay kıdemli ve giydirilmiş brüt ücreti 81.400 TL olan bir işçi düşünelim. Hesap ücret üzerinden değil tavan üzerinden yapılır: 73.729,87 TL x 21 yıl 7 ay (21 + 7/12 yıl) = 1.591.336,36 TL brüt.

Kıdem tazminatı gelir vergisinden istisnadır^[15], binde 7,59 oranındaki damga vergisi^[16] 12.078,24 TL düşülünce işçiye 1.579.258,12 TL ödenir. Tutarlar kıdem süresinin tam kesriyle (21,58333…) çarpılıp kuruşa yuvarlanarak bulunmuştur, 21,5833 gibi kısaltılmış bir çarpanla sonuç birkaç lira farklı çıkar.

Ücret üzerinden yapılan hesapla tavanlı hesap arasındaki 165.546,97 TL’lik fark talep edilemez. Dava dilekçesinde bu farkı istemek, kısmen ret ve karşı vekalet ücreti riskini büyütür. Aylık bağlandıktan sonra çalışmayı sürdüren işçinin elindeki yollar için emekli çalışanın dava yolları ayrı bir başlıktır.

Emeklilik Feshinde Kıdem Tazminatı Dava Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin arabuluculukta anlaşma sağlanamadıktan sonra iş mahkemesine verilecek dilekçenin iskeletidir. Talep kalemleri ve deliller kendi dosyanıza göre çıkarılır ya da eklenir.

Yıllık izin ücreti için faizin başlangıcı, dava öncesinde arabuluculuk yapıldıysa son tutanak tarihine göre değerlendirilir. Bu tarih dilekçeye ayrıca yazılabilir. Kıdem tazminatında faiz başlangıcı için seçilebilecek tarihler faiz başlangıç tarihi yazısında karşılaştırılır.

Emeklilik Sebebiyle Fesih Dilekçesi Hakkında Sorular

Dava aşamasına gelmiş dosyalarda en sık karşılaşılan sorular şunlar.

Bu yazı genel bilgi verir. Hangi bendin size uygulandığı, faizin hangi günden yürüyeceği ve dava değerinin nasıl belirleneceği kendi SGK kayıtlarınıza ve fesih belgelerinize göre değişir, dosyanızı bir avukatla birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.