İşverenin Sağlık Nedeniyle Feshi: Bekleme Süresi, Kod 28 ve İşe İade

İşverenin sağlık nedeniyle feshi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin (I) numaralı bendine dayanır ve çoğu dosyada tek bir soruya bağlanır: işçinin raporlu kaldığı süre, kıdemine göre bulunan bildirim süresini altı hafta aştı mı? Eşik aşıldıktan sonra yapılan fesih haklıdır, işçi kıdem tazminatını alır, ihbar tazminatı ise doğmaz.

Bekleme süresi, kıdeme göre 2, 4, 6 ya da 8 hafta olan bildirim süresine 6 hafta eklenerek bulunur ve raporun başladığı günden itibaren takvim günüyle sayılır; doğum ve gebelikte analık izninin bitiminden sonra işlemeye başlar. Bu dönemde sözleşme askıda kalır, ücret işlemez ve gelir kaybını geçici iş göremezlik ödeneği karşılar. Süre dolmadan, raporlu devamsızlık yüzünden yapılan fesih geçerli sebep sayılmaz; iş güvencesi kapsamındaki işçi bir ay içinde arabulucuya başvurarak işe iade isteyebilir.

Sağlık Sebeplerine Dayanan Üç Fesih Yolu

Kanun sağlık sebeplerini tek bir kurala bağlamaz. 25/I bendinde iki alt bent ve bunların ardından gelen bir bekleme süresi paragrafı vardır, her biri farklı bir eşik ister.^[1]

Uygulamada en çok başvurulan yol üçüncüsüdür. Kanun koyucu da bu paragrafı (b) alt bendinin parçası gibi okur, çünkü 18. madde “25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresi” ifadesini kullanır.^[2] Yargıtay kararlarında aynı fesih “25/I-b feshi” diye anılabilir, bu ad Sağlık Kurulu raporu gerektiği anlamına gelmez.

Bulaşıcı hastalık, işverenin fesih sebepleri arasında ayrıca sayılmamıştır. Bulaşıcı hastalık ölçütü, birlikte çalışılan kişinin hastalığı nedeniyle işçiye tanınan fesih hakkında geçer.^[3] İşveren bulaşıcı bir hastalığa dayanacaksa ya bekleme süresinin dolmasını ya da (b) bendindeki Sağlık Kurulu tespitini beklemek zorundadır.

Bekleme Süresinin Gün Gün Hesabı

Bekleme süresi, işçinin kıdemine göre bulunan bildirim süresine 6 hafta eklenerek hesaplanır. Bildirim süresi altı aydan az kıdemde 2, altı ay ile bir buçuk yıl arasında 4, bir buçuk ile üç yıl arasında 6, üç yıldan fazla kıdemde 8 haftadır.^[4] Toplam eşik bu nedenle 8, 10, 12 ya da 14 hafta olur.

Sayım raporun başladığı günden itibaren takvim günüyle yürür. Kanun “aşmasından sonra” dediği için fesih hakkı, sürenin son gününün ertesi günü doğar.

Rakamlı Hesap Örneği

İşçi 15.09.2021’de işe girmiş, 05.01.2026’da başlayan raporla işe gelmemeye başlamış olsun. Kıdemi 1.573 gün, yani üç yılın üzerindedir ve bildirim süresi 8 haftadır.

8 artı 6 hafta 98 gün eder. Raporun ilk günü sayıma dahil edildiğinde bekleme süresinin son günü 12.04.2026 Pazar olur, işveren 25/I’e dayanarak en erken 13.04.2026 tarihinde fesih yapabilir.

Aynı tarihte raporu başlayan, 03.11.2024’te işe girmiş bir işçide kıdem 428 gündür. Bildirim süresi 4 hafta olduğundan eşik 70 gündür, son gün 15.03.2026, fesih için ilk uygun gün 16.03.2026’dır.

Raporlar Arasındaki Kesintinin Etkisi

Bekleme süresi, raporların toplam sayısına göre değil aynı hastalığa bağlı devamsızlığın sürekliliğine göre değerlendirilir. Yargıtay’ın onadığı bir dosyada farklı sağlık kuruluşlarından alınmış aralıklı raporlar, ihbar önelini 6 hafta aşacak şekilde kesintisiz sürmediği için haklı fesih ispatlanamamış, işçi kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmıştır.^[5]

Yukarıdaki ilk örnekte işçi 05.01-15.02.2026 arasında 42 gün raporlu kalsa, 16-17 Şubat’ta çalışıp 18.02.2026’da yeni rapor alsa ne olur? Sayımı yeni rapordan başlatan temkinli hesapta 98 günlük süre 26.05.2026’da biter.

Doğum, Gebelik ve Sözleşmeyle Uzatılan Bildirim Süresi

Doğum ve gebelikte bekleme süresi, 74. maddedeki 24 haftalık analık izninin bitiminden sonra işlemeye başlar.^[6] 74. madde bu sürelerin hekim raporuyla artırılabileceğini de düzenlediğinden, artırılmış sürenin bitimi esas alınır.

Bildirim süreleri sözleşmeyle artırılabilir.^[7] 25/I ise “17 nci maddedeki bildirim sürelerine” atıf yaptığından, iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi daha uzun bir süre öngörüyorsa hangisinin esas alınacağı dosyaya göre tartışılır.

Bekleme Döneminde Ücret ve Geçici İş Göremezlik Ödeneği

Bekleme süresi boyunca iş sözleşmesi askıdadır ve işçinin işine gidemediği günler için ücret işlemez.^[8] İşçinin gelir kaybını Sosyal Güvenlik Kurumunun ödediği geçici iş göremezlik ödeneği karşılar.

Ödenek, yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi oranında ödenir.^[9]

İş Kazası ve Meslek Hastalığında Bekleme Süresi

İş Kanunu, iş kazası ve meslek hastalığı için ayrı bir bekleme süresi öngörmez. Maddedeki “hastalık, kaza” ifadesi bunları da kapsar, eşik yine bildirim süresi artı 6 haftadır. İşçinin kendi isteğiyle sağlık gerekçesiyle ayrılması ise sağlık sebebiyle istifa kuralları altında incelenir.

Fark sosyal güvenlik tarafındadır. İş kazası ve meslek hastalığında ödenek iş göremezliğin her günü için verilir, olağan hastalıkta ise son bir yılda en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması ve ödeneğin üçüncü günden başlaması aranır.^[10]

İşverenin kazadan doğan tazminat sorumluluğu fesihten bağımsız bir hükme bağlıdır. Bekleme süresinin dolmasıyla yapılan haklı fesih, işçinin maddi ve manevi tazminat taleplerini ortadan kaldırmaz.^[11]

Fesih Hakkını Kullanma Zamanı ve Altı İş Günü Kuralı

Altı iş günü ve bir yıllık süreler sağlık sebebiyle yapılan fesihte işlemez. 26. madde bu süreleri yalnız ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hallere bağlar.^[12]

Bu, işverene sınırsız bir bekleme imkanı vermez. Bekleme süresi dolduktan sonra işçiyi işe kabul edip uzun süre çalıştıran işverenin eski raporlara dayanarak fesih yapması, dürüstlük kuralı açısından sorgulanır.^[13]

Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı ve Çıkış Kodu 28

Sağlık sebebiyle yapılan işveren feshinde işçi, en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatını ortadan kaldıran işveren feshi yalnız ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılıktır, 25/I bu istisnanın dışında kalır.^[14]

İhbar tazminatı ödenmez, çünkü 25. madde işverene bildirim süresini beklemeden fesih yetkisi verir. Kullanılmamış yıllık izin günlerinin ücreti ise fesih türünden bağımsız olarak ödenir.^[15]

SGK işten ayrılış bildirgesinde bu feshin karşılığı kod 28, yani “İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih”tir.^[16] Bu kod işçiyi işsizlik ödeneğinden yoksun bırakmaz, işsizlik sigortası kanunu sağlık sebebiyle yapılan işveren feshini hak doğuran haller arasında sayar.^[17]

Kusurlu hastalık (a) ya da Sağlık Kurulu tespiti (b) yoksa, bekleme süresi dolmadan yapılan fesih 25/I’e dayanamaz. Bu durumda fesih haklı sayılmaz, işçi kıdem tazminatının yanında ihbar tazminatına da hak kazanır ve iş güvencesi kapsamındaysa işe iade isteyebilir.

İşe İade Davası ve Geçerli Sebep İlişkisi

25. maddeye dayanılarak işten çıkarılan işçi, feshin bentlerdeki sebeplere uymadığını ileri sürerek işe iade yoluna gidebilir.^[18] Bunun için en az 30 işçili işyeri, en az altı aylık kıdem ve belirsiz süreli sözleşme şartları birlikte aranır.^[19]

Kanun, bekleme süresi içindeki geçici devamsızlığı açıkça geçerli sebep saymaz.^[20] İşveren süre dolmadan yaptığı feshi “verim düşüklüğü” ya da “işin aksaması” diye adlandırsa bile, asıl sebep raporlu devamsızlıksa bu hüküm uygulanır. Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir.^[21]

Savunma konusunda Yargıtay’ın tutumu açıktır. İşe iade dosyasında Daire, bekleme süresine dayalı fesihte savunma alma zorunluluğu bulunmadığını belirterek mahkemeden işçinin bildirim süresini altı hafta aşan süre raporlu olup olmadığını araştırmasını istemiş, raporlar kurumlardan getirtilip eşiğin aşıldığı görülünce verilen ret kararı onanmıştır.^[22] Savunma kuralı işçinin davranışı ya da verimiyle ilgili fesihler için konulmuştur, sağlık durumu bunlardan biri değildir.^[23]

Bekleme süresine hiç ulaşmayan, sık ve kısa raporlar ise ayrı bir sorudur. Bu durumda işveren 25/I’e değil, işçinin yeterliliğine dayanan geçerli sebebe başvurabilir ve raporların işyerinde yarattığı somut aksamayı belgelemek zorunda kalır.

İşverenin Fesih Dosyası: Belge Sırası

Sağlık sebebiyle yapılacak bir feshin itiraza dayanıklı olması için dosya şu sırayla kurulur.

1. SGK sisteminden işçinin bütün istirahat raporları başlangıç ve bitiş tarihleriyle alınır, aralarında çalışılan gün olup olmadığı işaretlenir.
2. Kıdem, aynı işverenin işyerlerindeki süreler birleştirilerek gün olarak hesaplanır ve bildirim süresi bulunur.
3. Bildirim süresine 6 hafta eklenir, son gün ve fesih için ilk uygun gün yazılı not olarak dosyaya konur.
4. Fesih bildirimi yazılı yapılır, gerekçede 25/I bendi ve raporlu süre açıkça belirtilir.^[24]
5. İşten ayrılış bildirgesi kod 28 ile verilir, kıdem tazminatı ve kullanılmamış izin ücreti son ücret üzerinden hesaplanıp ödenir.

Fesih bildirimi işçiye elden verilemiyorsa noter ya da iadeli taahhütlü posta kullanılır. Kayıtlı elektronik posta ile bildirim yalnız işçinin bu yolu yazılı olarak kabul etmesi halinde mümkündür.^[25]

İşçinin İtiraz Edebileceği Noktalar

Sağlık sebebiyle işten çıkarılan işçinin itirazı çoğunlukla tarih hesabına yöneliktir. Kıdemin yanlış hesaplanması, raporların kesintili olması, doğum halinde analık izni süresinin sayıma katılması ya da raporlar dışında başka bir devamsızlığın eklenmesi feshin dayanağını sarsar.

İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur, anlaşma olmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır.^[26] Kıdem ve ihbar tazminatı talebinde zamanaşımı beş yıldır.^[27]

Raporun gerçeği yansıtmadığını ileri süren işveren bunu ispatlamak zorundadır. Kesintisiz rapor şartını ele alan 25.03.2026 tarihli kararın dosyasında raporların sahte olduğuna ya da işçinin raporlu günlerde hasta olmadığına dair delil sunulmaması, işverenin aleyhine değerlendirilmiştir. Tazminatsız fesih sebeplerinin tamamı işverenin haklı fesih hakkı yazısında sıralanıyor.

İşverenin Sağlık Nedeniyle Feshi Hakkında Sorular

Bu fesih türünde en sık sorulan sorular şunlardır.

Bu yazıdaki hesaplar ve aktarılan kararlar genel bilgi niteliğindedir, raporların türü, tarihleri ve kıdem bilgisi her dosyada sonucu değiştirebilir. Fesih kararından ya da bir fesih bildirimine itiraz etmeden önce belgelerinizi bir avukata gösterip dosyanıza özgü değerlendirme almanız yerinde olur.