Ölen işçinin kıdem tazminatı, iş sözleşmesi ölümle sona erdiği için işçinin kanuni mirasçılarına ödenir ve ödeme mirasçılık belgesindeki pay oranlarına göre bölüşülür. Hak, işçinin kendisine değil mirasçılara doğduğundan işveren, yalnızca bir mirasçıya yapılan ödemeyle borcundan kurtulmaz.[1]
Sözleşme ölümle kendiliğinden sona erdiği için ihbar tazminatı doğmaz. Kıdem tazminatı, işçi sağken ayrılsaydı nasıl hesaplanacaksa öyle, her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ve sözleşmenin sona erdiği tarihteki tavanla hesaplanır; bunun yanında sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara, hizmet süresine göre bir ya da iki aylık ücret ödenir. İşveren ödemezse dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur ve kıdem tazminatında zamanaşımı beş yıldır.
İçindekiler8 başlık
Ölümde Kıdem Tazminatının Dayandığı Hüküm
Kanunun lafzı kısadır: "İşçinin ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı, kanuni mirasçılarına ödenir." Aynı maddenin birinci fıkrası da iş sözleşmesinin işçinin ölümü sebebiyle sona ermesini kıdem tazminatı doğuran haller arasında sayar.[2]
Sözleşme ölümle kendiliğinden biter, ayrıca fesih bildirimi gerekmez.[3] Fesih olmadığı için bildirim süresi işlemez ve ihbar tazminatı da doğmaz.
Kanun, tazminatı "her geçen tam yıl" üzerinden hesaplatır. Bir yılı doldurmadan ölen işçi için tam yıl bulunmadığından hesaplanacak tutar çıkmaz, ölümde bu şarttan vazgeçildiğini gösteren bir hüküm de kanunda yok.
Ölüm sebebinin hastalık, trafik kazası ya da iş kazası olması kıdem tazminatı hakkını değiştirmez. Sebep yalnızca ayrıca açılabilecek tazminat davalarını etkiler.
Mirasçı Payları ve Pay Oranlarının Belirlenmesi
Ödeme, Türk Medeni Kanunu’nun yasal mirasçılara tanıdığı paylara göre yapılır. Çocuklar eşit pay alır, sağ kalan eşin payı ise onunla birlikte mirasçı olan zümreye göre değişir.[4]
| Eşle birlikte mirasçı olanlar | Eşin payı | Kalan pay |
|---|---|---|
| Çocuklar (altsoy) | 1/4 | 3/4, çocuklar arasında eşit |
| Ana ve baba (altsoy yoksa) | 1/2 | 1/2, ana ve baba arasında eşit |
| Büyük ana ve büyük baba | 3/4 | 1/4 |
| Bunlar da yoksa | Tamamı | Yok |
Mirası reddeden mirasçı pay almaz. Ret süresi, mirasçının ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç aydır.[5]
Tazminat alacağı, ölümle birlikte terekeye girer. Mirasçılık belgesindeki oranlar işverenin ödeme yapabileceği tek güvenli ölçüdür.
Kıdem Dışında Ölümle Doğan Ödemeler
Aile çoğu zaman yalnızca kıdem tazminatını sorar, oysa işçinin ölümüyle işverenden istenebilecek başka kalemler de vardır. Bunların bir kısmı kıdemden ayrı bir dayanağa sahiptir ve mirasçılara değil bazen yalnızca eş ve çocuklara ödenir.
| Kalem | Kime ödenir | Dayanak |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Kanuni mirasçılara, pay oranında | 1475 m.14 |
| Ölüm sonrası 1 aylık ücret (hizmet 5 yıldan uzunsa 2 aylık) | Sağ kalan eşe ve ergin olmayan çocuklara, yoksa bakmakla yükümlü olunan kişilere | TBK m.440 |
| Kullanılmayan yıllık izin ücreti | İşçinin hak sahiplerine | 4857 m.59 |
| Ödenmemiş ücret ve fazla çalışma alacağı | Mirasçılara, pay oranında | İş sözleşmesi, 4857 |
Ölüm sonrası ücret ödemesi, dosyalarda en sık gözden kaçan kalemdir. Sağ kalan eşi ve ergin olmayan çocukları bulunan işçinin ailesi, kıdem tazminatından bağımsız olarak bu ödemeyi isteyebilir.[6]
Yıllık izin ücretinin zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği, yani ölüm tarihinde başlar.[7]
İşverene Başvuruda Gerekli Belgeler
Ödeme talebi yazılı yapılmalıdır, çünkü süre ve faiz tartışmalarında talep tarihi ispat edilebilir olmalıdır. Talep sonuçsuz kalırsa izlenecek yol işçi tazminat davası yazısında anlatılıyor. Başvuruda aşağıdaki belgeler hazır bulunursa işverenin ödemeyi geciktirmek için ileri sürebileceği gerekçeler azalır.
- Sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden alınmış mirasçılık belgesi
- Ölüm kaydını gösteren nüfus kayıt örneği veya ölüm belgesi
- Her mirasçının kimlik fotokopisi ve ödeme için banka hesap bilgisi
- Mirasçılardan birinin ya da avukatın yetkili olduğunu gösteren vekaletname
- Çalışma süresini ve son ücreti gösteren bordro, hizmet dökümü ve iş sözleşmesi
Mirasçılık belgesi, başvuru üzerine yasal mirasçı olduğu belirlenenlere sulh mahkemesince veya noterlikçe verilir.[8]
İşverenin tek bir mirasçıya ödeme yapıp diğerleri adına ibraname istemesi risklidir. Başkalarının payı için yetki belgesi yoksa imzalanan ibraname diğer mirasçıları bağlamaz.
Kıdem Tazminatının Hesaplanması ve Örnek Hesap
Hesap, işçi sağken ayrılsaydı yapılacak hesapla aynıdır. Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret esas alınır, artan aylar ve günler oranlanır ve sözleşmenin sona erdiği tarihteki tavan aşılamaz.[9]
Ölüm tarihi 12.09.2026, işe giriş 01.06.2020 olan, giydirilmiş brüt aylık ücreti 60.000 TL olan bir işçiyi ele alalım. Kıdem 6 yıl 3 ay 11 gündür ve bu dönemin tavanı 73.729,87 TL olduğundan ücret tavanın altında kalır.
| Kalem | İşlem | Tutar (brüt) |
|---|---|---|
| 6 tam yıl | 6 × 60.000 | 360.000,00 TL |
| 3 ay | 60.000 ÷ 12 × 3 | 15.000,00 TL |
| 11 gün | 60.000 ÷ 365 × 11 | 1.808,22 TL |
| Toplam | 376.808,22 TL |
Mirasçılar eş ve iki çocuktan oluşuyorsa eş 1/4 ile 94.202,05 TL, her çocuk 3/8 ile 141.303,08 TL alır. Bu tutarlardan damga vergisi binde 7,59 oranında kesilir, gelir vergisi alınmaz.[10]
Giydirilmiş ücret tavanı aşıyorsa tavan esas alınır. Aynı örnekte ücret 95.000 TL olsaydı hesap 73.729,87 TL üzerinden yapılır ve toplam yaklaşık 463.033,68 TL olurdu.
Ödeme Yapılmazsa Arabuluculuk ve Dava Yolu
İşveren ödemeyi yapmıyorsa dava açmadan önce arabulucuya başvurulur. Kanuna dayanan işçi alacağı ve tazminatı davalarında arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır ve son tutanağın dava dilekçesine eklenmesi gerekir.[11]
Mirasçılar arabuluculukta ve davada hep birlikte yer aldığında en az sorunla karşılaşır. Tarafların bir araya gelemediği durumlarda mirasçılardan birinin istemi üzerine sulh mahkemesi, miras ortaklığına paylaşmaya kadar bir temsilci atayabilir.[12]
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ölen işçinin mirasçılarının açtığı davada hükmedilen alacakların ve yargılama giderlerinin mirasçılara miras payları oranında verilmesi gerektiğini belirtmiş, aksi yönde kurulan hükmü düzelterek onamıştır.[13] Daire, 13.04.2026 tarihli bir bozma kararında da aynı eksikliği, infazda tereddüt yaratacak biçimde hüküm kurulmasını hatalı bulmuştur.[14]
İşverenin kısmen ödeme yaptığı dosyalarda mahkeme, ödenen kısmı mahsup ederek bakiyeyi hüküm altına alır. Bu yöntem, ölen işçinin toplu iş sözleşmesi kapsamındaki kıdem tazminatı bakiyesine ilişkin bir kararda Yargıtay tarafından onanmıştır.[15]
Kıdem tazminatının zamanında ödenmemesi halinde hakim, gecikme süresi için ödenmeyen süreye göre bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmeder.[16] Kıdem tazminatı alacağının zamanaşımı beş yıldır ve ölüm tarihinden başlar.[17]
Mirasçılık belgesinin alınması, cenaze işlemleri ve mirasın reddi süresi birlikte yürüdüğü için beş yıllık süre çoğu aile tarafından önemsenmez. Sürenin sonuna yaklaşan dosyalarda arabulucuya başvuru, zamanaşımını kesmek için bekletilmemelidir.
Mirasçıların Sık Yaptığı Hatalar
Dosyalarda aynı eksiklikler tekrar eder. Hataların çoğu, işverenin ödeme yaparken öne sürdüğü sebeplerden değil mirasçıların başvuruyu hazırlama biçiminden kaynaklanır. Ölüm iş kazasından kaynaklanmışsa eş ve çocukların isteyebileceği destekten yoksun kalma tazminatı ise ayrı bir hesapla yürür.
| Hata | Sonuç |
|---|---|
| Mirasçılık belgesi olmadan başvuru | İşveren ödeme yapmaz, süre kaybedilir |
| Yalnız bir mirasçıya ödeme ve ibraname | Diğer mirasçıların payı için işveren ikinci kez sorumlu kalabilir |
| TBK m.440 ödemesinin hiç istenmemesi | 1 veya 2 aylık ücret alacağı kaybedilir |
| Hizmet süresinin yalnız son işyerine göre alınması | İşyeri devri ve alt işveren ilişkisinde eksik tutar hesaplanır |
| Tavanın sözleşmenin bitiş tarihine göre değil güncel tarihe göre uygulanması | Tutar yanlış çıkar |
Hizmet süresi tartışmasında SGK hizmet dökümü belirleyicidir. İşçi aynı işverenin farklı işyerlerinde veya alt işveren değişiklikleriyle çalışmışsa süreler birleştirilebilir.[18]
Ölen İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkında Sık Sorulan Sorular
Ailelerin başvuru sırasında en çok takıldığı noktalar aşağıda yanıtlanıyor.
Bu bilgiler genel niteliktedir. Mirasçılık belgenizi, işçinin çalışma kayıtlarını ve işverenin yazışmalarını birlikte değerlendirmeden karar vermeyin, ödeme veya dava öncesinde mutlaka bir avukata danışın.
Kaynaklar
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14, son fıkralar. Kıdem tazminatına ilişkin bu madde 4857 sayılı Kanun m.120 uyarınca yürürlükte kalmıştır. ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14/1 ve ölüm halinde tazminatın kanuni mirasçılara ödenmesine ilişkin fıkra ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.440 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.495, m.496 ve m.499 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.605 ve m.606 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.440 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.59/1 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.598/1 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14, hesap fıkraları ↩
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.25/7. Kıdem tazminatına damga vergisi istisnası uygulanıp uygulanmayacağı bordroya ve güncel istisna tutarına bağlıdır. ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ve m.3/2 ↩
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.640/3 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2023/14308 K.2023/11581, 04.09.2023 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2026/979 K.2026/3085, 13.04.2026 ↩
- Yargıtay 9. HD, E.2026/266 K.2026/1094, 11.02.2026 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14, faiz fıkrası ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.3/a ve m.59/1 ↩
- 1475 sayılı İş Kanunu m.14, kıdemin hesabına ilişkin fıkra ↩