İşçi uyarı yazısı, işverenin işçinin belirli bir davranışını tarih ve olay göstererek yazıya geçirdiği, tekrarında iş sözleşmesine son verebileceğini bildirdiği belgedir. Kanunda bu adla anılan bir müessese yok, yazının değeri sonradan açılan fesih davasında ortaya çıkar.
Uyarı, görevin hatırlatıldığını gösterdiği için ısrarlı davranışa dayanan haklı feshin ve davranıştan kaynaklanan geçerli sebebin ispatında en somut belgedir; ancak uyarı verilmiş olması, işverenin son davranışı öğrendiği günden itibaren işleyen altı iş günlük fesih süresini uzatmaz. Yazı imza karşılığı tebliğ edilir, işçinin imzası içeriği değil yalnız teslimi gösterir ve uyarıya katılmayan işçi yazılı şerh düşerek itirazını kayda geçirir.
İçindekiler9 başlık
Uyarı Yazısının Kanundaki Dayanağı
4857 sayılı İş Kanunu uyarıyı ayrı bir maddeyle düzenlemez, ama fesih hükümlerinin iki yerinde uyarının izi vardır. 25. maddenin (II) numaralı bendinin (h) alt bendi, işçinin yapmakla ödevli olduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesini haklı fesih sebebi sayar.[1] Hatırlatmanın yazılı olması aranmaz, ama yazılı olmayan hatırlatmayı kanıtlamak güçtür.
İkinci iz 18. maddededir. Otuz ve daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçi, davranışından kaynaklanan geçerli bir sebep olmadan çıkarılamaz.[2] Geçerli sebebi ispat yükü işverendedir, işçinin davranışının daha önce yazıyla uyarılmış olması da bu ispatın en somut parçasıdır.[3]
Bir noktayı baştan ayırmak gerekir. Uyarı fesih bildirimi değildir, o yüzden 19. maddedeki fesih usulü uyarıya aynen uygulanmaz.
Fesih Davasında Uyarının Üç Rolü
Uyarının ağırlığı, işverenin hangi yoldan fesih yaptığına göre değişir. Aşağıdaki tablo üç durumu yan yana koyuyor.
| Fesih yolu | Uyarının rolü | Dayanak |
|---|---|---|
| Görevi yapmamakta ısrar nedeniyle haklı fesih | Hatırlatmanın yapıldığını gösteren şart delildir, uyarısız fesih bu bentte kurulamaz | m.25/II-h |
| Davranış nedeniyle geçerli sebepli fesih (iş güvencesi kapsamında) | Davranışın tekrarını ve işverenin önce yumuşak yolu denediğini gösterir | m.18/1, m.20/2 |
| Hırsızlık, sataşma, sarhoşluk gibi ağır haller | Uyarı gerekmez, fesih hakkı doğrudan doğar | m.25/II-b, d, e |
Haklı fesih kabul edilirse işçi ihbar tazminatı ve kıdem tazminatı alamaz.[4] Fesih geçerli sebebe dayanıyorsa da işe iade istemi reddedilir. Uyarı eksik ya da kanıtsızsa dosya işçi lehine döner.
Uyarı Sonrası Fesihte Altı İş Günü Süresi
25. maddenin (II) numaralı bendindeki sebeplerle derhal fesih, işverenin davranışı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde yapılır.[5] (h) bendi de bu bendin içindedir.
Uyarı verilmiş olması süreyi uzatmaz. Kanunun lafzına göre işverenin feshe dayanak yaptığı son ısrarlı davranışı öğrendiği gün, altı iş günlük sürenin başlangıcıdır. Uyarıdan sonra yeni bir ihlal görülüp işveren haftalarca beklerse haklı fesih hakkı kullanılmamış olur.
Geçerli sebepli fesihte bu kısa süre aranmaz, ama aradan uzun zaman geçmesi davranışın fesih için yeterince ağır görülmediği izlenimi verir.
Tebliğ ve İspat Sorunları
Uyarı yazısı imza karşılığı verilir ve yazıya tebliğ tarihi yazılır. İş Kanunu’nun 109. maddesi, kanundaki bildirimlerin yazılı ve imza karşılığı yapılmasını, imzalamayan kişi için durumun o yerde tutanakla tespit edilmesini söyler.[6] Uyarı kanunda öngörülen bir bildirim olmadığından bu şekil kuralı ona zorunlu olarak uygulanmaz, ama ispat bakımından aynı yöntem en güvenlisidir.
Elektronik yol için işçinin yazılı kabulü gerekir. Kayıtlı elektronik posta ya da e-posta ile gönderilen uyarıyı işçi daha önce yazılı olarak bu yolla bildirim almayı kabul etmediyse, işveren mahkemede tebliğ itirazıyla karşılaşabilir. Feshin kendisini bildiren yazının tebliği için işverenin haklı fesih bildirimi kurallarına bakılır.
İşçinin imzası yazının içeriğini onaylamaz, yalnızca teslimi gösterir. İşçi “okudum, içeriğe katılmıyorum” şerhi düşerek imzalayabilir ve bu şerh dosyaya girer.
Dava Dosyasında Eksik Sayılan Uyarılar
Mahkeme uyarıyı yalnızca varlığına göre değil içeriğine göre tartar. Aşağıdaki durumlar uyarının delil değerini düşürür.
- Olay, tarih ve kural gösterilmeden “görevlerini aksatıyorsun” gibi soyut cümleler
- Uyarıda anılan davranışla feshe yol açan davranışın farklı olması
- Uyarıdan sonra uzun süre aynı davranışa sessiz kalınması
- Aynı davranışta başka işçilere uyarı verilmemesi
- Uyarının işçiye hiç tebliğ edilmemesi, yalnızca işverenin tek taraflı hazırladığı bir belge olarak kalması
- Uyarıyla birlikte hukuka aykırı ücret kesintisi yapılması
Son madde ayrı bir konudur. Ücret kesme cezası ancak toplu sözleşmede ya da iş sözleşmesinde gösterilen sebeplerle verilebilir ve bir ayda iki günlük ücreti geçemez.[7] Uyarıya eklenen kesinti bu sınıra uymuyorsa ayrıca alacak davasına konu olur.
Uyarı Yazısının Dava Açısından Gerekli İçeriği
Dosyada işe yarayan uyarı, okuyan hakimin işçinin ne yaptığını, neden kuralı ihlal ettiğini ve sonucunu bilmeden anlayabildiği uyarıdır. Uyarı bir işyeri kuralının ihlaline dayanıyorsa fesih davasındaki ispat ve Yargıtay ölçüsü de önem kazanır. Aşağıdaki başlıklar bunu sağlar.
- Olayın tarihi, saati ve yeri
- İhlal edilen iş sözleşmesi maddesi, talimat ya da işyeri düzeni
- Alınmışsa savunmanın özeti ve neden yeterli bulunmadığı
- İşçiden beklenen davranış
- Tekrarında iş sözleşmesinin feshedilebileceği
- Tebliğ tarihi, tebellüğ eden imzası ve imzadan kaçınma halinde tutanak
Uyarı Yazısı Örnek Metni
Aşağıdaki metin, yazıyla verilmiş bir uyarının dosyaya girecek biçimini gösteriyor. Köşeli parantezli alanlar olaya göre doldurulur.
[Tarih]
UYARI YAZISI
[İşçinin adı soyadı]
[Bölüm / görev]
[T.C. kimlik numarası ya da sicil numarası]
[Tarih] günü saat [saat] sularında [yer] içinde, [olayın somut anlatımı: ne yapıldı ya da yapılmadı] tespit edilmiştir.
Bu davranış, [iş sözleşmesinin / işyeri yönetmeliğinin / talimatın] [madde numarası] hükmüne aykırıdır. Olayla ilgili [tarih] günü alınan yazılı savunmanız incelenmiş, [kısa gerekçeyle] davranışı haklı kılmadığı değerlendirilmiştir.
Görevinizi [beklenen davranış] biçiminde yerine getirmeniz gerekmektedir. Aynı davranışın tekrarı halinde 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri çerçevesinde iş sözleşmenizin feshedilebileceği bildirilir.
[İşveren / yetkili adı soyadı, unvanı]
(İmza)
Tebliğ Alan:
Bu yazı bana [tarih] günü elden teslim edilmiştir.
Adı Soyadı:
İmza:
Şerh (varsa):
İmzadan kaçınma halinde: Yazının [tarih, saat] tarihinde tebliğ için okunduğu ve çalışanın imzadan kaçındığı tarafımızdan tutanakla tespit edilmiştir.
Tanık 1:
Tanık 2:
Uyarı Alan İşçinin Dava Öncesi Adımları
Uyarıya katılmayan işçi, imza atarken yazılı şerh düşer ve ayrıca kısa bir itiraz yazısını noter, KEP ya da imzalı kopya ile işverene ulaştırır. Böylece uyarının sonradan kabul edildiği iddiasına karşı kayıt oluşur.
Fesih gelirse işe iade istemi için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulur. Anlaşma çıkmazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.[8] Uyarı yazısı, işyerindeki yazışmalar ve varsa savunma sureti dosyaya girecek belgelerdir.
Uyarının haksız olduğunu düşünen işçi, itirazın yanında olayın tanıklarını ve kayıtlarını (vardiya çizelgesi, mesajlar) saklamalıdır. İşverenin geçerli sebebi ispat yükü bu delillerle zorlaşır. Uyarının konusu devamsızlıksa devamsızlık tutanağının delil değeri de ayrıca tartışılır.
Uyarı Yazısına İlişkin Sorular
Uyarının kaç kez verilmesi gerektiği ve eski uyarıların hala sayılıp sayılmayacağı en sık sorulan konulardır.
Bu yazı genel bilgi verir, uyarının ve feshin geçerliliği dosyadaki belgelere göre değişir. Kendi durumunuz için bir avukata danışmanız yerinde olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-h ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.17 ve 1475 sayılı İş Kanunu m.14 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.26/1 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.109, 7555 sayılı Kanun m.23 ile değişik, RG 24.07.2025 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.38/1-2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.20/1 ↩