Babalık izni dilekçesi, eşi doğum yapan işçinin kanundan doğan on günlük ücretli iznini yazılı olarak işverene bildirdiği belgedir. İşveren izni vermezse ya da dilekçeye itiraz ederse bu belge, dava dosyasının ilk ve en önemli delili olur.
Kanun izin için yazılı başvuru şartı koymaz ve işverene erteleme yetkisi tanımaz; dilekçe, iznin istendiğini ve tarihlerini ispatlamaya yarar. İzin günleri için ücret kesilirse işverene idari para cezası uygulanır, izin istediği için işten çıkarılan işçi şartları varsa işe iade, yoksa kötüniyet tazminatı yoluna gider. Alacak ve işe iade taleplerinde önce arabulucuya başvurulur; izin reddedilmişken yazı vermeden işe gitmemek devamsızlık feshine kapı açar.
İçindekiler9 başlık
Babalık İzninin Hukuki Niteliği
Babalık izni, İş Kanunu’nda mazeret izni olarak düzenlenmiştir. Kanun, eşinin doğum yapması halinde işçiye on gün ücretli izin verileceğini söyler, işverene bir takdir alanı bırakmaz.[1]
Süre, 22.04.2026 tarihli 7578 sayılı Kanun’un 16. maddesiyle beş günden ona çıkarıldı. Bu madde kanunun yayımı olan 01.05.2026 tarihinde yürürlüğe girdi.[2] Kanunda kıdem ya da çalışma süresi şartı yoktur.
Doğum 01.05.2026’dan önce olduysa hangi sürenin uygulanacağı konusunda 7578 analık izni için geçiş hükmü getirdi, babalık izni için getirmedi. Bu soruyu çözen bir Yargıtay kararına da rastlanmadı, bu yüzden böyle bir dosyada talebi iki süre için de gerekçelendirmek gerekir.
Dilekçe Hakkın Şartı mı, Delili mi?
Kanun, babalık izni için yazılı başvuru şartı koymaz. Hak, eşin doğum yapmasıyla doğar ve dilekçe hakkı kurmaz, hakkın kullanıldığını ve işverenin bunu bildiğini gösterir.
Uyuşmazlıkta işçi, izin istediğini ve istediği tarihleri ispat etmek zorunda kalır. Tarihleri yazarken hangi günden saymaya başlandığı da önemlidir, bunun için babalık izninin gün sayımı bilinmelidir. İşveren sözlü talebi inkar ettiğinde elinizde teslim tarihi görünen bir yazı yoksa dosya tanık beyanına kalır.
İşverenin Dilekçeye Yaygın İtirazları
İtirazların çoğu kanunda karşılığı olmayan şartlara dayanır. Aşağıdaki tablo her itirazı ve dilekçede ya da ihtarda verilecek karşılığı gösteriyor.
| İşverenin itirazı | Hukuki durum | Cevap |
|---|---|---|
| Dönem yoğun, sonraya erteleyin | Kanunda erteleme yetkisi yok | Ek m.2’deki “verilir” lafzını yazın |
| Beş gün veriyoruz | 7578 sonrası eksik izin | 01.05.2026 yürürlük tarihini yazın |
| Doğum belgesi yok | Belge gecikse de hak doğar | Belgeyi sonradan sunacağınızı yazın |
| Yıllık izninizden düşeceğiz | Mazeret izni ayrıdır | Bakiyenin değişmediğini isteyin |
| Günler iş günü sayılır | Kanun sayım biçimini söylemiyor | Üç tarihi açıkça yazın |
Ret ya da Kullandırmama Halinde Yaptırımlar
İzin günleri için ücret kesilirse ya da eksik ödenirse işveren hakkında idari para cezası uygulanır.[3] Bu başvuru Çalışma ve Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne yapılır ve işçinin alacağını kendiliğinden tahsil etmez.
Aile yükümlülükleri ve doğum, iş sözleşmesinin geçerli sebep sayılmayan nedenlerle feshedilemeyeceği haller arasında sayılır.[4] İzin istediği için işten çıkarılan işçi, iş güvencesi şartları varsa işe iade, yoksa kötüniyet tazminatı yolunu kullanır.
En riskli adım, izin reddedilmişken yazı vermeden işe gitmemektir. İşveren bunu devamsızlık sayıp haklı fesih gerekçesi yapabilir ve ardı ardına iki iş günü izinsiz devamsızlık kanunda ayrı bir fesih sebebidir.[5]
İşçi izin günlerinde çalıştırıldıysa o günlerin normal ücreti zaten ödenmiştir. Kullandırılmayan iznin ayrıca bir ücret alacağı doğurup doğurmadığı ve tutarın nasıl hesaplanacağı uygulamada tartışmalıdır, dava dilekçesinde bu yüzden izin ücreti ve çalışılan günlerin karşılığı ayrı kalemler olarak istenir. Aynı ispat zorluğu evlat edinme izninin reddinde de yaşanır.
İtiraz ve İhtar Dilekçesi Örneği
İşveren izni reddettiyse ya da eksik verdiyse, dava öncesinde yazılı itirazı noter yoluyla ya da teslim tarihini gösteren bir yöntemle göndermek gerekir. Talep ücretsiz izin olarak yapıldıysa ücretsiz iznin reddi farklı sonuçlar doğurabilir. Aşağıdaki metin köşeli alanları doldurularak kullanılabilir.
İHTARNAME
GÖNDEREN: [İşçi adı soyadı, T.C. kimlik no, adres]
MUHATAP: [İşveren unvanı, adres]
KONU: [Tarih] tarihli babalık izni talebinin reddine itiraz
Eşim [ad soyad], [doğum tarihi] tarihinde doğum yapmıştır. [Tarih] tarihinde yazılı olarak bildirdiğim on günlük izin talebim, [ret gerekçesi ya da verilen gün sayısı] gerekçesiyle karşılanmamıştır.
4857 sayılı İş Kanunu Ek m.2/1 uyarınca on günlük ücretli iznim kanundan doğan bir haktır ve 7578 sayılı Kanun’la 01.05.2026’da yürürlüğe girmiştir. İzni [ilk gün] ile [son gün] tarihleri arasında kullanacağım, [işbaşı tarihi] günü işbaşı yapacağım.
Bu yazının tebliğinden itibaren [3] iş günü içinde izin talebimin kabul edildiğinin yazılı olarak bildirilmesini, aksi halde ücret ve diğer işçilik alacaklarım ile bu nedenle uğrayacağım zararlar için yasal yollara başvuracağımı bildiririm.
[Tarih]
[Ad Soyad]
(İmza)
Dava Yolu: Arabuluculuk, Görev ve Süreler
Kanuna dayanan işçi alacağı ve tazminatı ile işe iade talebinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.[6] Arabuluculuk son tutanağı olmadan açılan dava, usulden reddedilir.
Görevli mahkeme iş mahkemesidir.[7] Ücret alacaklarında zamanaşımı beş yıldır, işe iade için ise fesih bildiriminden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak gerekir.[8]
Alacak davasında dayanak olarak doğum belgesi, dilekçenin teslim kaydı, ihtar, bordrolar ve izin dönemindeki puantaj ya da giriş çıkış kayıtları sunulur.
Ücret, Prim ve SGK Tarafı
Babalık izni ücretli olduğundan günler için ücret işveren tarafından ödenir. İzin günleri hafta tatili ücretinin kesilmesine gerekçe olmaz ve yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış sayılır.[9]
SGK’dan ayrıca bir babalık ödeneği verilmez. Eşi sigortalı olmayan sigortalı erkek için ise 5510 sayılı Kanun’da emzirme ödeneği öngörülür ve doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması gerekir.[10] Ödenek tutarı SGK tarifesine göre belirlenir.
Dosyayı Zayıflatan Sık Hatalar
- Talebi yalnızca sözlü ya da telefonla iletmek
- Teslim tarihini gösteren bir nüsha saklamamak
- Reddedilen izinde yazı göndermeden işe gitmemek
- Doğum 01.05.2026’dan önceyse süreyi gerekçelendirmeden on gün saymak
- Ücret kesintisini bordro gelmeden itiraz konusu yapmamak
Sık Sorulan Sorular
Aşağıdaki cevaplar genel hukuki çerçeveyi anlatır ve dosyanızın delillerine göre değişebilir.
Bu yazı genel bilgi niteliğindedir. Doğum belgeniz, dilekçeniz ve bordronuz elinizdeyken sürelerinizi bir avukatla netleştirmeniz yerinde olur.
Kaynaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu Ek m.2/1 ↩
- 7578 sayılı Kanun m.16 ve m.27/b, RG 01.05.2026, S.33240 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.102/a, m.32 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.18/3-d ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.25/II-g ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.5 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.32/son, m.20 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.46/3-b ve m.55/1-ı ↩
- 5510 sayılı Kanun m.16 ↩