Babalık İzni Süresi: 10 Gün, Dayanak ve Gün Sayımı

Babalık izni, eşi doğum yapan çalışana kanunun tanıdığı ücretli mazeret iznidir ve özel sektör işçisi için süresi on gündür. Süre 7578 sayılı Kanunla beş günden ona çıkarıldı, kamu görevlilerinde ise 657 sayılı Kanun zaten on gün veriyordu.

İzin ücretlidir, ücreti işveren öder ve SGK’dan ödenek alınmaz; kıdem şartı aranmaz, izin günleri yıllık izinden de düşülmez. Kanun on günün takvim günü mü iş günü mü olduğunu, iznin bölünüp bölünemeyeceğini ve en geç ne zaman istenebileceğini yazmaz. Bu yüzden izin tarihleri ve sayım yöntemi doğumdan hemen sonra işverene yazılı bildirilmelidir.

Babalık İzninin Yasal Süresi ve Dayanağı

İşçi için dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun Ek 2. maddesidir. Madde, eşinin doğum yapması halinde işçiye on gün ücretli izin verileceğini söyler, madde metni işverene izni ertelemek ya da reddetmek için açık bir yetki tanımaz.^[1]

Maddedeki “beş” ibaresi 22.04.2026 tarihli 7578 sayılı Kanunun 16. maddesiyle “on” olarak değiştirildi. Kanun 01.05.2026 tarihli Resmi Gazete’de (sayı 33240) yayımlandı ve bu madde yayım tarihinde yürürlüğe girdi.^[2]

Kanun babalık izni için kıdem şartı aramaz. İşçi işe girdiği ilk gün de, eşinin doğum yapması halinde bu izni isteyebilir.

Doğumu 01.05.2026’dan önce gerçekleşen işçiler için 7578’de babalık izni bakımından bir geçiş hükmü yok. Geçici madde yalnızca analık izni için ilave süre getirdi ve bu soruyu çözen bir yargı kararına rastlanmadı.

Babalık İzni Günlerinin Sayımı

Kanun on günün takvim günü mü, iş günü mü olduğunu yazmaz. Hesap tipik olarak iki biçimde yapılır ve sonuç, hafta sonuna denk gelen izinlerde farklı çıkar.

Örnek: İzin Pazartesi, 16.11.2026 günü başlıyor ve araya resmi tatil girmiyor.

İki yöntem arasında son izin gününde iki, işbaşı tarihinde dört takvim günü fark oluşur. Bireysel ya da toplu iş sözleşmesi işçi lehine bir sayım kuralı koymuşsa o uygulanır, sözleşme sessizse işçi izin tarihlerini yazılı bildirirken sayım yöntemini de açıkça yazmalıdır.

Kamu ve Özel Sektörde Süre Farkı

Bugün işçi ile memur arasında süre farkı kalmadı, ancak dayanak her statüde ayrı bir metindir. Aşağıdaki tablo hangi çalışanın hangi hükme dayandığını gösteriyor.

Memur ve sözleşmeli personel için kanun “isteği üzerine” der, yani izin kendiliğinden başlamaz ve bir talep gerekir.^[3] İşçi bakımından Ek 2. maddede böyle bir ifade yoktur, yine de izin tarihleri işverene yazılı bildirilmelidir.

Sözleşmeli personelde hizmet sözleşmesi şablonundaki süre, Esaslarla uyumlu olmak zorundadır. Esaslar metni bu çalışmada yalnız aşağıdaki Danıştay kararında aktarıldığı hâliyle görülebildi, güncel metin ayrıca kontrol edilmelidir.

Danıştay 12. Dairesi, tip sözleşmede eşin doğumu için “iki gün” yazan hükmün 14.05.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararıyla Esaslara uyarlandığını belirterek bu bölümü esasa girmeden reddetti. Karar, Esaslar’ın 9. maddesindeki on günlük mazeret izni hükmünü de aktarıyor.^[4]

Vekil olarak açıktan atananlarda tablo farklıdır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 657 sayılı Kanun uyarınca açıktan vekil atananların bu Kanundaki doğum ve doğuma bağlı izinlerden yararlanamayacağına hükmetti. Karar oyçokluğuyla çıktı, vekil ebe ve hemşirelerin doğum izni talepleri üzerine verildi ve gerekçesinde babalık izni ayrıca ele alınmıyor.^[5]

Doğum Öncesi ve Sonrasında Kullanım

Kanunun lafzı iznin “eşinin doğum yapması halinde” verileceğini söyler. Hak doğum olayına bağlıdır ve doğumdan önce izin istenmesi kanuna dayanmaz.

Doğum tarihi önceden kestirilemediği için yazılı bildirimde kesin tarih yerine doğumun gerçekleştiği gün başlangıç alınır ve tarihler doğumdan sonra netleştirilir. Doğum sancısı başladığında kısa süreli sözlü izin verilmişse, bu günlerin on günden sayılıp sayılmayacağı da yazılı olarak sorulmalıdır.

Kanun izni bölerek kullanmayı da düzenlemez. Bölünerek kullanmak isteyen çalışanın bunu işverenin yazılı onayıyla yapması, ileride ihtilaf çıkmasını önler.

Babalık izninin bitiminden sonra yıllık izin kullanılacaksa bu ayrı bir talep olarak sunulur.

Babalık İzninde Ücret ve SGK Durumu

İzin ücretlidir ve ücreti işveren öder. SGK’nın geçici iş göremezlik ödeneği doğum için yalnızca sigortalı kadının analığı halinde verildiğinden, babalık izni için Kurumdan ödenek alınmaz.^[6]

İzin günleri için kesinti yapılması, ücretin eksik ödenmesi anlamına gelir. Aylık brüt ücreti 30.000 TL olan bir işçinin günlük brüt ücreti 1.000 TL’dir, on günlük kesinti bordroda 10.000 TL brüt eksik ödeme yaratır.

Prim tarafında kural şudur: prime esas kazanç hak edilen ücretlere göre belirlenir, ücretli izin günleri bu ücretin parçası olduğundan uygulamada izin süresince de prim bildiriminin sürmesi beklenir; bu sonuç madde metninden çıkarılan bir yorumdur.^[7] Memurda 657 m.104/G, mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı ödemeler dışındaki mali hak ve sosyal yardımlara dokunulamayacağını söyler.

Babalık izni yıllık izin hakkından düşülmez, çünkü ikisi ayrı hükümlere dayanır. İşveren izin süresini yıllık izin bakiyesinden mahsup edemez.

Süre Dolunca Hak Kaybı Sorusu

Kanunda babalık izninin hangi tarihe kadar istenebileceğine dair bir süre ya da hak düşürücü bir ibare yoktur. Bunun anlamı, izin hakkının süresiz kalacağı değil, sınırın kanun yerine iznin amacından çıkarılacağıdır.

İzin doğum olayına bağlı olduğundan, aylar sonra yapılan bir talebe işverenin itiraz etmesi beklenir. Bu itiraza karşı kesin bir yargı kararı bulunmadığından, talebin doğumdan hemen sonra yazılı yapılması hakkı korumanın en sağlam yoludur.

Kullandırılmayan iznin ayrıca ücret alacağına dönüşüp dönüşmediği ve nasıl hesaplanacağı tartışmalıdır. Bu nedenle dava ihtimaline karşı şunlar belgelenir:

• izin talebinin tarihi,
• işverenin cevabı,
• izin yerine çalışılan günler.

Aynı belgeleme ihtiyacı ölüm izninin kullandırılmadığı durumlarda da vardır.

İşçilik alacağı olarak ücret talebinde zamanaşımı beş yıldır, ancak iznin kullandırılmaması halinde bu sürenin hangi tarihten işleyeceği konusunda 2023 sonrası bir karar bu çalışmada tespit edilemedi.^[8]

Babalık İzni Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı genel bilgi niteliğindedir. Durumunuza uygun süre ve belge değerlendirmesi için bir avukatla görüşmeniz yerinde olur.