İşçilik alacakları kısmi dava dilekçesi, işçinin alacağının yalnız bir bölümünü iş mahkemesinden istediği, kalan bölüm için hakkını saklı tuttuğu dilekçedir. Belirsiz alacak davasını düzenleyen HMK m.107 31.07.2026’da mülga olduğundan, tutarı dava açılırken bilinmeyen işçilik alacakları bu yolla istenir.[1]
Kısmi davada kalan kısım, dava açılırken açıkça feragat edilmedikçe saklı kalır; bu yüzden dilekçenin konu satırına “HMK m.109 uyarınca kısmi dava” ibaresi yazılır ve her kalem ayrı tutarla gösterilir. Talep tahkikat sonuna kadar aynı davada bir defaya mahsus artırılabilir ve artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır. Kalan alacak için ayrı dava açma hakkı kural olarak korunur.
İçindekiler8 başlık
Kısmi Dava ile Belirsiz Alacak Davası Arasındaki Fark
Kısmi davada alacağın tamamı bellidir ama yalnız bir kısmı istenir, belirsiz alacak davasında ise tutar dava açılırken belirlenemediği için talep sonradan netleşirdi. Mülga hükümle birlikte işçilik alacaklarında kullanılacak yol HMK m.109 oldu.
| Konu | Belirsiz alacak (HMK m.107, mülga) | Kısmi dava (HMK m.109) |
|---|---|---|
| Dayanak | 31.07.2026’da mülga oldu | Yürürlükte |
| Dilekçede tutar | Asgari tutar, sonradan belirlenirdi | Dava edilen kısmın tutarı yazılır |
| Kalan hak | Dava konusunun içinde | Açık feragat yoksa saklı kalır |
| Artırım | Belirsiz alacak yoluyla | Bir defa, tahkikat sonuna kadar |
Dava türü dilekçeden anlaşılmazsa mahkemeler farklı nitelendirebiliyor. Kıdem ve ihbar talebini tam dava olarak kurmanın örneği işçi tazminat davası dilekçesindedir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin önündeki dosyada işçi “fazlaya ilişkin haklar saklı” diyerek kalemlere toplam 1.350 TL yazmış, belirsiz alacak beyanı olmadığı için ilk derece mahkemesi davayı kısmi dava saymıştı.
İstinaf gerekçesi aynı davadan hem kısmi dava hem belirsiz alacak davası diye söz edince Daire, gerekçedeki bu çelişkiyi tek başına bozma sebebi gördü.[2]
Dilekçede Kısmi Davayı Açıkça Yazmak
Kısmi dava, alacağın yalnız bir bölümünün dava edildiğinin dilekçeden anlaşılmasıyla kurulur. Kanun, kısmi dava açmayı kalan kısımdan feragat saymaz, kalan hak ancak dava açılırken açıkça feragat edilirse gider.[3]
Dilekçenin “Konu” satırına ve açıklamalar bölümüne “HMK m.109 uyarınca kısmi dava” ibaresini yazın. Dava türü tartışmaya açık kalırsa zamanaşımı hesabı da tartışmaya açılır.
Kalemlerin her biri ayrı satırda yazılır, çünkü iş mahkemesinde birden fazla talep bir dilekçede toplansa da her talebin vakıaları, ispat yükü ve delili ayrı değerlendirilir.[4] Çalışma saatine bağlı fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil gibi bilirkişi hesabı isteyen kalemler genellikle kısmi davanın konusudur. Belgelerden hesaplanabilen kalemler tam yazılır.
Harç dava edilen tutar üzerinden hesaplanır, karar ve ilam harcının dörtte biri dava açılırken peşin yatırılır.[5] Arabuluculuk başvurusunda geçmeyen bir kalemi dilekçeye sonradan eklemek dava şartı tartışması doğurur, son tutanak da dilekçeye eklenir.[6]
İşçilik Alacakları Kısmi Dava Dilekçe Örneği
Aşağıdaki metin, çalışma saatine bağlı alacakları bilirkişiye kalan işçi için hazırlanmıştır. Köşeli parantezleri doldurun, davanızda olmayan satırları silin.
[İL] İŞ MAHKEMESİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: […]
Adres: […]
VEKİLİ: [Av. Ad Soyad]
DAVALI: [İşveren unvanı], Adres: […]
KONU: Alacağın bir kısmının dava edildiği, 6100 sayılı HMK m.109 uyarınca açılan kısmi davadır. Kalan kısım için haklarımız saklıdır.
DAVA DEĞERİ: [toplam talep tutarı] TL
AÇIKLAMALAR:
1. Davacı, davalıya ait işyerinde [işe giriş tarihi] ile [fesih tarihi] arasında [görev] olarak çalışmıştır. Son aylık çıplak brüt ücreti […] TL’dir.
2. Davacı haftanın [günleri] günü [saat aralığı] arasında çalışmış, haftalık 45 saati aşan çalışması için ücret almamıştır. Hafta tatili ve genel tatil günlerinde de çalışmış, karşılığı ödenmemiştir.
3. Davacıya […] gün yıllık ücretli izin kullandırılmamış, izin ücreti ödenmemiştir.
4. Davacı, [büro] Arabuluculuk Bürosu’nun [dosya no] sayılı dosyasında başvuruda bulunmuş, [tarih] tarihli son tutanakla anlaşma sağlanamamıştır. Tutanağın aslı ekte sunulmuştur.
5. Davacı bu davayı kısmi dava olarak açmaktadır. Çalışma saatlerine bağlı alacakların tam tutarı bilirkişi incelemesiyle belli olacağından, alacaklar şimdilik şu tutarlarla talep edilmektedir: fazla çalışma ücreti […] TL, hafta tatili ücreti […] TL, genel tatil ücreti […] TL, yıllık izin ücreti […] TL.
6. Davacı, talebini HMK m.109/4 uyarınca tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırma hakkını saklı tutmaktadır. Kalan kısımdan feragat edilmemiştir.
7. Faiz, her kalem için ayrı ayrı [faiz türü] olarak ve [başlangıç tarihi] tarihinden itibaren istenmektedir.
HUKUKİ SEBEPLER: 4857 sayılı İş Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 6100 sayılı HMK m.109 ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: SGK hizmet dökümü, işyeri özlük dosyası, bordrolar, banka hesap hareketleri, puantaj ve giriş çıkış kayıtları, arabuluculuk son tutanağı, tanık, bilirkişi incelemesi, yemin ve her türlü yasal delil.
SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan sebeplerle, kalan haklarımız saklı kalmak kaydıyla yukarıdaki kalemlerin toplam […] TL tutarındaki kısmının belirtilen faizle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygıyla talep ederim.
[Tarih]
Davacı / Vekili
[Ad Soyad] (İmza)
EKLER: Arabuluculuk son tutanağı, SGK hizmet dökümü, bordrolar, vekaletname
Talep Artırımı, Islah ve İddianın Genişletilmesi Yasağı
HMK m.109/4 uyarınca kısmi davada talep, iddianın genişletilmesi yasağına takılmadan aynı davada bir defaya mahsus ve tahkikatın sona ermesine kadar artırılabilir.[7] Genel kural ise dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddianın genişletilememesidir.[8]
| Konu | Artırım (m.109/4) | Islah (m.176-178) |
|---|---|---|
| Sayı | Aynı davada bir defa | Aynı davada bir kez |
| Zaman | Tahkikatın sona ermesine kadar | Tahkikatın sona ermesine kadar |
| Mali yük | Artan tutarın harcı | Bir hafta içinde teminat yatırma, yatırılmazsa ıslah yapılmamış sayılır |
Islah, tahkikat sonuna kadar yapılabilir ve aynı davada ancak bir kez başvurulabilir.[9] Islah eden taraf, geçersiz hale gelen işlemlerin giderleri ile karşı tarafın zararı için hakimin takdir ettiği teminatı bir hafta içinde yatırmak zorundadır.[10] Artırımda ise kanun böyle bir teminat öngörmez.
Artırım dilekçesinin çekirdeği şöyle kurulur:
[Dosya No]
[İL] İŞ MAHKEMESİ’NE
Davacı, bilirkişi raporunun sunulması üzerine, kısmi dava olarak açtığı davada talebini 6100 sayılı HMK m.109/4 uyarınca bir defaya mahsus olmak üzere artırmaktadır. Fazla çalışma ücreti talebi […] TL’den […] TL’ye, hafta tatili ücreti talebi […] TL’den […] TL’ye çıkarılmıştır. Artırılan kısım için eksik harç yatırılmıştır.
Belirtilen sebeplerle, artırılan talep dahil davanın kabulüne karar verilmesini saygıyla talep ederim.
[Tarih]
Davacı / Vekili
[Ad Soyad] (İmza)
Artırılan Kısımda Zamanaşımı
Önceki uygulamada tablo farklıydı. Yabancı hukukun uygulandığı bir dosyada Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, dava tarihinde süre dolmamış olsa da ıslahla artırılan miktar için ıslah tarihine bakıp zamanaşımı def’ini kabul etti.[11]
109/4 bu riski kaldırır, çünkü artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır. 31.07.2026 öncesinde açılan kısmi davalara 109/4’ün uygulanıp uygulanmayacağı dosya bazında kontrol edilmeli, bu davalarda ıslah yolu yedek olarak akılda tutulmalıdır. Bilirkişi raporu geldiğinde artırım tek seferde ve bütün kalemlerin nihai tutarıyla verilir. İhbar tazminatını konu alan davanın aşamaları için ihbar tazminatı alacak davası yazısına bakılabilir.
Kalan Alacak İçin Ek Dava
Kısmi dava açan işçi, kalan kısmı için ayrı bir dava açma hakkını kural olarak korur. Bununla birlikte Hukuk Genel Kurulu, ticari bir tazminat davasında aynı zarar için art arda açılan ek davaları dava hakkının kötüye kullanılması sayarak ilk derece mahkemesinin direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.[12]
Kısmi Dava Dilekçesinde Sık Yapılan Hatalar
- Dava türünü yazmamak ya da “belirsiz alacak davası” ibaresini kullanmak
- Kalemleri tek toplam tutarda göstermek, hangi kaleme ne istendiğini belirsiz bırakmak
- İlk tutarı sembolik bırakıp tek artırım hakkını bilirkişi sonrasına yetmeyecek hesapla kullanmak
- Artırımı ıslahla karıştırıp teminat yatırmaya kalkmak ya da süresi geçmiş ıslaha güvenmek
Dilekçede faiz türü kalem bazında yazılmalıdır, çünkü hakim talep sonucuyla bağlıdır ve talepten fazlasına hükmedemez.[13]
Kısmi Dava Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Aşağıdaki sorular dilekçenin verilme zamanı, kalan alacak ve artırım etrafında toplanıyor.
Bu yazı genel bilgi niteliğindedir. Kendi dosyanızda tutarları ve faiz taleplerini belirlemeden önce belgelerinizi bir avukata gösterin.
Kaynaklar
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.107 (mülga) ve m.109 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2026/1538 K.2026/4150, 30.04.2026 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/1 ve m.109/3 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.7/2 ↩
- 492 sayılı Harçlar Kanunu m.28/1-a ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4, 7589 sayılı Kanun m.20 (31.07.2026) ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.141/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.176/2 ve m.177/1 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.178/1 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2026/1215 K.2026/2261, 11.03.2026 ↩
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E.2024/822 K.2026/79, 18.02.2026 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.26/1 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1-2 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/4, m.176-178 ↩
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.109/3 ↩