İş Kazası Tazminat Dilekçesi: Yaralanma Örneği ve Talep Kalemleri

İş kazası tazminat davası dilekçesi, yaralanan işçinin işverenden maddi ve manevi zararını istediği, iş mahkemesine verilen tek bir metindir. Dilekçede yazılanlar davanın çerçevesini çizer. Hangi kalemin istendiği, ücretin nasıl gösterildiği ve faizin hangi tarihten talep edildiği sonradan düzeltilmesi zor noktalardır.

İş kazasından doğan tazminat davasında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir; dava iş mahkemesinde açılır ve işverene karşı alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Tedavi gideri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı, ekonomik geleceğin sarsılması ve manevi tazminat dilekçede ayrı ayrı istenir. SGK gelirinin yalnız rücu edilebilen kısmı tazminattan düşülür; tutar baştan bilinmediği için dava çoğunlukla kısmi açılır ve talep bir defaya mahsus artırılır.

Dava Açılmadan Önce Mahkeme, Arabuluculuk ve Süre

İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabulucuya başvurmak dava şartı değildir. Aynı istisna bu davalarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarını da kapsar.^[1]

Dava iş mahkemesinde, basit yargılama usulüne göre görülür.^[2] İşverenin yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir, kaza tazminatında bunlara ek olarak kazanın olduğu yer ile işçinin yerleşim yeri mahkemesi de seçilebilir.^[3]

İşverenin sorumluluğu iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almamasından, yani sözleşmeye aykırılıktan doğar.^[4] Kanunda başka süre yoksa alacak on yıllık zamanaşımına tabidir.^[5] Kazaya kusuruyla karışan üçüncü kişiye karşı süre haksız fiil hükümlerine göre öğrenmeden itibaren iki yıl, her halde fiilden itibaren on yıldır.^[6]

Dilekçeye Yazılacak Olgular

Dava dilekçesi, iddianın dayandığı olguları sıra numarasıyla, her olgunun delilini ve açık bir talep sonucunu içermek zorundadır.^[7] İş kazası dosyasında bu, kazanın saati, yeri, işçinin o andaki görevi ve işveren talimatıyla çalıştığı demektir.

Olayın SGK tarafından iş kazası olarak kabul edildiği yazılır. İşyerinde bulunduğu sırada meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hale getiren olay iş kazasıdır.^[8] Kurum kabul etmemişse bu dilekçede gizlenmez, tespit talebi de aynı dilekçeye eklenir.

En çok emek isteyen bölüm işverenin somut ihmalleridir. “Gerekli önlemi almamıştır” cümlesi mahkemeye bir şey söylemez. Korkuluksuz iskele, verilmeyen emniyet kemeri, yapılmayan eğitim, bakımı yaptırılmayan makine gibi kazayı doğuran eksiklik adıyla yazılır ve kusur için iş güvenliği uzmanı bilirkişi istenir.

Aynı işte birden çok şirketin çalıştığı şantiyelerde bu şirketlerin hepsi davalı gösterilebilir. Yargıtay’a gelen bir inşaat kazasında kusur, işçi, işvereni olan şirket ve işi veren diğer şirketler arasında ayrı ayrı yüzdelerle paylaştırılmıştı.^[9]

Maddi ve Manevi Talep Kalemleri

Bedensel zararın kalemleri kanunda sayılıdır ve her biri dilekçede ayrı ayrı istenir.^[10] Manevi tazminat bedensel bütünlük zedelendiğinde hakimin takdirine bırakılır.^[11] Aşağıdaki tablo kalemleri dayanağı ve ispat aracıyla eşleştiriyor.

Çalışma gücü kaybının oranı dosyanın en belirleyici verisidir. Oranın SGK sağlık kurulu ve Adli Tıp süreci içinde nasıl kesinleştiği ayrı bir konudur ve iş kazası sağlık kurulu raporu yazısında anlatılıyor.

Gerçek Ücretin Dilekçede Gösterilmesi

Hesap bilirkişisi tazminatı gerçek ücret üzerinden hesaplar, bu yüzden dilekçede ücret bilgisi eksiksiz verilmelidir. Yargıtay’a göre gerçek ücret, işçinin imzasını taşıyan ücret tediye bordrolarından saptanır, imzasız işyeri ve SGK kayıtları tek başına esas alınamaz.^[12]

İmzalı bordro yoksa işçinin yaşı, kıdemi ve mesleki durumu gözetilerek emsal işi yapanların ücreti araştırılır. Aynı kararda yalnız meslek odasının verdiği emsal ücret cevabıyla yetinilmesi hatalı bulundu ve yapılacak işin yaş, kıdem ve iş belirtilerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile TÜİK’e sorulması gerektiği yazıldı.

Dilekçede bu yüzden asgari ücretin üzerinde bir ücret iddia ediliyorsa banka hareketleri, tanık ve emsal ücret araştırması talebi birlikte yazılır. Bilirkişi raporuna itiraz için süre rapor tebliğinden itibaren iki haftadır.^[13]

SGK Gelirinin Tazminattan Mahsubu

SGK’nın bağladığı sürekli iş göremezlik geliri tazminattan tümüyle düşülmez. Kanun, rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin zarar veya tazminattan indirilemeyeceğini söylüyor.^[14] Kurumun işverene rücu hakkı da ancak işverenin kastı ya da iş güvenliği mevzuatına aykırı hareketi varsa doğar.^[15]

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi önüne gelen bir dosyada hesap raporu, gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücu edilebilen kısmını tenzil etmediği için hükmü düzelterek onadı. Gelirin ilk peşin sermaye değeri 52.633,22 TL idi, kusur dağılımı işveren %80, işçi %20 olarak kabul edilmişti.^[16]

Hükümdeki maddi tazminat 352.531,07 TL’den 310.424,51 TL’ye indi. Aradaki fark 42.106,56 TL eder, bu da peşin sermaye değerinin yaklaşık %80’idir. Kararda oran açıkça yazılmıyor, rakamlar arasındaki bu ilişki hesabın nasıl yapıldığına dair bir ipucu veriyor.

Dilekçede SGK’dan gelir bağlama kararı ve peşin sermaye değeri yazısının celbi istenir. İlk peşin sermaye değeri bilinmeden yapılan hesap raporu, istinaf ya da temyizde bu eksiklikle bozulabilir.

Faiz Başlangıcı ve Talebin Artırılması

7589 sayılı Kanun, Türk Borçlar Kanunu’nun 55. maddesine yeni fıkralar ekledi. Çalışma gücü kaybı tazminatında kazancın bilindiği döneme ait kısma olay tarihinden, bilinemeyen döneme ait kısma karar tarihinden itibaren kanuni faiz işler.^[17]

Düzenleme yalnız yürürlük tarihinden sonra meydana gelen zarar doğuran olaylara uygulanır. Önceki kazalarda eski hüküm sürer.^[18] Kaza eski tarihliyse dilekçede faiz kaza tarihinden istenir ve Yargıtay’ın incelediği dosyada da hem maddi hem manevi tazminata kaza tarihinden faiz işletilmişti.^[19]

Aynı değişiklikle tazminat için tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödemeler, ödeme tarihine göre belirlenecek tutardan oransal olarak mahsup edilir. İşverenin kaza sonrası yaptığı ödeme varsa dilekçede bunun ne amaçla ve ne zaman yapıldığı belirtilmelidir. SGK’nın yaptığı ödemeler nedeniyle açılan davada ise SGK rücu davası ayrı bir hesapla ilerler.

Tutar baştan bilinmediği için dava çoğunlukla kısmi açılır. Kısmi dava açmak kalan alacaktan feragat sayılmaz ve talep tahkikat sonuna kadar bir defaya mahsus artırılabilir, artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinde kesilmiş sayılır.^[20] Belirsiz alacak davasını düzenleyen m.107 ise 31.07.2026’da yürürlükten kalktı.

Yaralanmalı Kaza İçin Örnek Dilekçe

Aşağıdaki metin yaralanmalı kaza içindir. Köşeli parantezler dosyaya göre doldurulur, işverenin kusur başlıkları ise kazaya özgü yazılır.

Dilekçede Sık Yapılan Hatalar

Aşağıdaki hatalar dosyanın sonradan zayıflamasına yol açan eksiklerdir. Çoğu dilekçe yazılırken önlenebilir.

• İşverenin kusurunu genel cümleyle yazıp somut ihmali göstermemek
• Ücreti yalnız SGK kaydına dayandırıp imzalı bordro ve emsal ücret araştırması istememek
• Sürekli iş göremezlik oranı için yalnız Kurum raporuna dayanıp Adli Tıp incelemesini talep etmemek
• SGK gelir bağlama kararı ve peşin sermaye değeri yazısının celbini istememek
• Faiz başlangıcını kaza tarihine göre ayırmadan tek tarih yazmak
• Kalan hakların saklı tutulduğunu ve talebin artırılacağını belirtmemek

İş Kazası Tazminat Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dilekçe hazırlanırken en sık sorulan sorular aşağıda kısaca cevaplanıyor.

Her kaza dosyasının kusur dağılımı ve belgeleri farklıdır. Kaza trafikte olmuşsa hesap yöntemi için trafik kazası tazminatının nasıl hesaplandığına bakılabilir. Dilekçeyi vermeden önce elinizdeki kayıtları bir avukatla gözden geçirmeniz, kalemlerin eksiksiz yazılması bakımından yararlı olur.