İhtarname, alacaklının borçluya bir talebi yazılı olarak bildirdiği ve belirli bir davranışı istediği hukuki bildirimdir. Noterler ihtarname göndermekle görevlidir.[1] Dava açmaya hazırlananlar için asıl soru, ihtarın hangi hakkı doğurduğu ve hangi hakkı doğurmadığıdır.
Vadesi belli olmayan alacakta borçlu ihtarla temerrüde düşer; ödeme günü sözleşmede belirlenmişse ihtara gerek kalmaz. İhtarname zamanaşımını kesmez ve işçi alacaklarında zorunlu olan arabuluculuk başvurusunun yerine geçmez. Sürelerin hesabında tebliğ şerhindeki tarih esas alınır; şirketlere elektronik tebligat, adrese ulaştığı günü izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.
İçindekiler8 başlık
İhtarın Temel Sonucu: Temerrüt
Muaccel yani ödenmesi istenebilir hale gelmiş bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.[2] Temerrüde düşen borçlu, kusursuz olduğunu ispat etmedikçe geç ödemeden doğan zararı da gidermek zorundadır.[3]
Ödeme günü sözleşmeyle belirlenmişse ihtara gerek kalmaz, günün geçmesiyle borçlu temerrüde düşer.[4] Bu yüzden ihtarname her borçta aynı işi görmez. Vadesi belli olmayan alacakta temerrüdü başlatır, vadesi belli alacakta ise yalnızca talebi netleştirir.
İş ilişkisinde ücret bunun iyi bir örneğidir. Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde ödenmeyen işçi çalışmaktan kaçınabilir ve gününde ödenmeyen ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz işler. Bu sonuçlar için ayrı bir ihtar şartı kanunda yoktur.[5]
Yargıtay Uygulamasında İhtarname ve Faiz Başlangıcı
Bir dosyada işçi, iş sözleşmesini noter ihtarnamesiyle haklı nedenle feshetmiş ve ödenmeyen alacakları için işverene üç günlük süre tanımıştı. İhtarname 13.06.2022 tarihinde tebliğ edilmiş, istinaf mahkemesi kıdem tazminatı dışındaki alacaklarda temerrüt tarihini 17.06.2022 olarak kabul etmişti. Kıdem tazminatına ise fesih tarihinden faiz yürütülmüştü.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi kararı onadı; temerrüt tarihini bu şekilde belirleyen istinaf mahkemesinin gerekçesi Yargıtay’ca kısa gerekçeyle onanmıştır.[6]
Karardan çıkan pratik sonuç şudur: ihtarnamede süre tanınıyorsa temerrüt, tebliğ günü değil sürenin dolmasını izleyen gün başlar. Faiz başlangıcı kalem kalem değişebilir.
İhtarın Sağlamadığı Şeyler
İhtarname kendiliğinden zamanaşımını kesmez. Kanun zamanaşımını kesen halleri sayıyor: borçlunun borcu ikrarı, kısmen ifası, dava, icra takibi ve iflas masasına başvuru.[7] Süresi yaklaşan bir alacakta ihtarname çekip beklemek, süreyi korumaz.
İşçi alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İhtarname bu şartın yerine geçmez.[8] Arabuluculuk sürecinde geçen süre ise zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabına dahil edilmez.[9]
İhtar, mahkemeden önce borçluya son bir fırsat verir ve dosyada talebin tarihini gösterir. Alacağı doğrudan tahsil ettirmez. İhtara rağmen ödenmeyen işçilik alacağında icra ve haciz seçenekleri tazminatı ödemeyen işverene karşı tahsil yollarında sıralanıyor.
İhtarın Zorunlu Olduğu ya da Süre Başlattığı Haller
Bazı işlemlerde ihtar tercih değil, hakkın doğması için gerekli adımdır. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan durumları topluyor. Kira ilişkisinde ihtarın tahliye sürecindeki yeri için kiracının tahliyesi rehberine bakılabilir.
| Durum | İhtar ya da yazılı süre | Dayanak |
|---|---|---|
| Vadesi belli olmayan alacak | Temerrüt için ihtar gerekir | TBK m.117/1 |
| Ödeme günü belirli borç | Gün geçince temerrüt oluşur, ihtar şart değil | TBK m.117/2 |
| Karşılıklı borç yükleyen sözleşmede borçlunun temerrüdü | Uygun süre verilir, süre dolunca seçimlik haklar doğar | TBK m.123 ve m.125 |
| Kiracının kira bedelini ödememesi | Yazılı süre ve fesih ihtarı, konutta ve çatılı işyerinde en az otuz gün | TBK m.315 |
| Tacirler arasında temerrüt, fesih ya da dönme bildirimi | Noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imzalı KEP ile | TTK m.18/3 |
| Kesinleşen işe iade kararından sonra | Tebliğden itibaren on iş günü içinde işverene başvuru | 4857 m.21 |
Tacirler arasındaki bildirimde şekil kuralı bağlayıcıdır. Adi mektup ya da mesajla gönderilen temerrüt ihtarı bu nedenle tartışma yaratır.
Tebliğ: İhtarın Ulaştığı Günü Belirleyen Usul
Noterden tebliği istenen her kağıt Tebligat Kanunu hükümlerine göre muhatabına tebliğ edilir.[10] Tebliğ şerhi, ihtarın hangi tarihte ulaştığını resmi olarak gösterdiği için sürelerin hesabında esas alınır.
Muhatap tüzel kişiyse durum değişir. Kanunla kurulanlar da dahil tüm özel hukuk tüzel kişilerine tebligatın elektronik yolla yapılması zorunludur ve elektronik tebligat, adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.[11] Şirkete gönderilen ihtarnamede süre hesabı bu yüzden tebliğ şerhindeki tarihe göre yapılır.
Örnek İhtarname Metni
Aşağıdaki metin, ödenmeyen ücret ve fazla çalışma alacağı için işçinin işverene gönderebileceği bir ihtar örneğidir. Köşeli parantezler olaya göre doldurulur.
İHTARNAME
İHTAR EDEN: [Ad Soyad, T.C. Kimlik No, adres]
MUHATAP: [İşveren unvanı, adres, varsa elektronik tebligat adresi]
KONU: [Ay ve yıl] dönemine ait ödenmeyen ücret ile fazla çalışma alacaklarının ödenmesi talebidir.
1. Muhatap işyerinde [işe giriş tarihi] tarihinden beri [görev] olarak çalışmaktayım. İş sözleşmem [devam etmektedir / şu tarihte sona ermiştir].
2. [Ay ve yıl] dönemine ait [tutar] TL net ücret ile [dönem] arasında yaptığım [saat] saatlik fazla çalışmanın karşılığı ödenmemiştir. Ödeme günü [gün] olup bugüne kadar ödeme yapılmamıştır.
3. Yukarıdaki alacakların işbu ihtarnamenin tebliğinden itibaren [7] gün içinde [IBAN] numaralı hesaba ödenmesini, aksi halde temerrüt faizi ile birlikte arabuluculuk ve dava yoluna başvuracağımı ihtar ederim.
4. Ücretlerimin ödenmemesi sürdüğü takdirde 4857 sayılı İş Kanunu’nun 34. maddesi uyarınca iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınma hakkımı kullanabileceğimi de bildiririm.
[Tarih]
[Ad Soyad]
[İmza]
Gönderim Sonrasında İzlenecek Sıra
İhtarname çekmek sürecin başlangıcıdır. Sonrasında şu adımlar takip edilir.
- Tebliğ şerhli ihtarname nüshasını ve tebliğ tarihini saklayın, çünkü temerrüt ve süre hesabı buna dayanır
- İhtarda tanıdığınız süre dolana kadar bekleyin ve ödeme yapılıp yapılmadığını banka kayıtlarıyla kontrol edin
- Süre dolduysa ve ödeme yoksa işçi alacağı için arabulucuya başvurun, çünkü dava şartı eksik kalırsa dava usulden reddedilir
- Zamanaşımı süresini ayrıca takip edin, ihtar bu süreyi durdurmaz
- Muhatap ihtarnameye cevap gönderirse cevabı da dosyada saklayın, talebin kabul edilip edilmediğini gösterebilir
İhtarname Hakkında Sık Sorulan Sorular
İhtarname çekmeyi düşünenlerin en çok sorduğu konular aşağıda.
Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir. Somut alacağınız için ihtarnameyi göndermeden önce bir avukata danışmanız yerinde olur.
Kaynaklar
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.60/7 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117/1 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.118 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117/2 ↩
- 4857 sayılı İş Kanunu m.34 ↩
- Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2025/10084 K.2026/567, 22.01.2026 ↩
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.154 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/1 ↩
- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.16/2 ↩
- 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.70 ↩
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.7/a ↩