Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi: Dolu Örnek ve Ret Halinde Yol

Doğum sonrası ücretsiz izin dilekçesi, 24 haftalık analık izninin bittiği gün başlayacak altı aya kadar izni işverene yazılı bildirmenin yoludur. Kanun bu izni işçinin isteğine bağlamıştır ve işverenin onayını şart koşmaz, ama dilekçedeki tarih hatası ya da yanlış izin türü bildirimi sonradan devamsızlık fesihlerine kapı açar.^[1]

İzin işverenin onayına bağlı değildir, ama dilekçede hukuki dayanak, gün, ay ve yıl olarak başlangıç ve bitiş, işbaşı tarihi ve teslim kaydı eksik bırakılmamalıdır. Altı ayı aşan süre işverenin takdirine kalır ve işe dönülmeyen her iş günü devamsızlık sayılabilir. İzin dönüşünde doğum ya da aile yükümlülükleri nedeniyle yapılan fesih geçerli sebep sayılmaz; işçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurur, işe başlatılmazsa dört ila sekiz aylık ücret tutarında tazminat alır.

Dilekçenin Dayandığı Hüküm ve Başlangıç Tarihi

Madde, kadın işçiye 24 haftalık sürenin tamamlanmasından sonra isteği halinde altı aya kadar ücretsiz izin verileceğini söyler. Çoğul gebelikte başlangıç noktası 26 haftalık sürenin sonudur.^[2]

Doğum sonrası sürenin 16 haftadan 24 haftalık toplama bağlandığı yeni düzen 7578 sayılı Kanunla geldi ve 01.05.2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandığı gün yürürlüğe girdi.^[3] Eski düzende başlangıç tarihi daha erkendi, bu yüzden eski örnek dilekçelerdeki tarih hesabı bugün uygulanamaz.

Kanun dilekçenin şeklini ya da başvuru süresini düzenlemiyor. Pratikte talep, analık izni bitmeden yazılı verilir ve işverenden imzalı bir nüsha ya da posta kaydı alınır.

Doğumdan önceki iki haftaya kadar doktor onayıyla çalışıldıysa bu günler doğum sonrasına eklenir ve bitiş tarihi ileri kayar.^[4] Erken doğumda da kullanılamayan süre doğum sonrasına eklendiğinden dilekçeye yazılacak ilk gün, işyerinin analık izni kaydından teyit edilir.

Dilekçede Bulunması Gereken Bilgiler

Dilekçe kısa tutulur, ama dört bilgi eksik bırakılmaz.

• Hukuki dayanak: ücretsiz izin olduğu ve 4857 sayılı Kanun m.74/6’ya dayandığı. “Yıllık izin” ya da “mazeret izni” yazılırsa işveren talebi onay isteyen bir izin gibi cevaplayabilir.
• Gün, ay ve yıl olarak başlangıç ve bitiş: “altı ay” ifadesi yetmez.
• İşbaşı tarihi: iznin bittiği günü izleyen ilk iş günü.
• Teslim kaydı: imzalı nüsha, noter ihtarnamesi, iadeli taahhütlü posta ya da kayıtlı e-posta.

Ücretsiz izin yerine yarım çalışma düşünülüyorsa bu iki hakkın sırası ve İŞKUR başvuru süresi önceden hesaplanmalıdır, çünkü süreler birbirine bağlı işler. Babanın kullanacağı babalık izninin süresi ise farklıdır.

Dolu Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi Örneği

Aşağıdaki metin, yukarıdaki tablodaki tarihlerle doldurulmuştur. Köşeli parantezler kendi bilgilerinizle değiştirilir.

Çoğul gebelikte analık izninin sonu 26. haftaya göre yazılır, evlat edinen işçi ise çocuğun aileye fiilen teslim tarihini ve üç yaşını doldurmadığını belirtir.

İşverenin Ret ya da Cevapsızlığı Halinde İzne Ayrılma

Madde işverenin onayını aramadığı için ret cevabı, işçinin hakkını ortadan kaldırmaz. Yargıtay’ın eski 22. Hukuk Dairesi, kadın işçinin işverene bildirimde bulunarak tek başına ücretsiz izne ayrılabileceğini kabul etmiş, ancak izin hakkının analık izninin ardından ve ilgili dönem içinde kullanılmasını şart koşmuştur.^[5]

Bu soruda 2023 sonrasına ait yayımlı bir Yargıtay kararına ulaşılamadı. Bugünkü yazım, aşağıdaki eski kararlarla kanun metninin birlikte okunmasına dayanır.

Üçüncü satır en riskli olanıdır. Altı ayı aşan her talep işverenin takdirine kalır ve işveren kabul etmedikçe işe dönülmeyen her iş günü devamsızlık sayılır. Baba için babalık izni talebi reddedilirse izlenecek yol bundan ayrıdır.

İşveren izni reddederse itirazınızı noter ya da kayıtlı posta ile yazılı gönderin ve izne ayrılmadan önce durumunuzu bir hukukçuyla değerlendirin. Kayıtsız bırakılan her işe gelmeme günü işverene devamsızlık gerekçesi sağlayabilir.

İzin Dönüşünde Fesih ve İşe İade Yolu

İşveren izin biter bitmez sözleşmeyi feshederse hamilelik, doğum ve aile yükümlülükleri kanunda geçerli fesih sebebi sayılmayan haller arasında yer alır.^[6] Aynı fesih cinsiyet ya da gebelik temelli ayrımcılık da oluşturabilir ve bu halde dört aya kadar ücret tutarında ayrı bir tazminat istenebilir.^[7]

İşe iade davası için işyerinde en az otuz işçinin çalışması ve işçinin en az altı aylık kıdeme sahip olması gerekir. Altı aylık kıdem hesabında analık sürelerine ilişkin 66. maddedeki süreler de hesaba katılır.^[8]

Feshin geçerli sebebe dayandığını işveren ispatlar. İşçi ise feshin gerçek nedeninin izin ya da doğum olduğunu iddia ediyorsa bunu ispat etmekle yükümlüdür.^[9]

İşe başlatılmayan işçiye dört ila sekiz aylık ücret tutarında tazminat ve en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücreti ödenir. Tutar dava tarihindeki ücretle belirlenir.^[10]

İşveren sözleşmeyi bildirimsiz fesih sebebi saymak istediğinde dayandığı hüküm devamsızlıktır: ardı ardına iki iş günü izinsiz ve haklı sebepsiz gelmemek.^[11] Bu hakkın kullanılması için işverenin öğrenme tarihinden altı iş günü geçmemiş olması gerekir.^[12] Dilekçenin ve teslim kaydının önemi buradan gelir: izne ayrıldığınızı ispat ederseniz devamsızlık iddiası kendiliğinden düşer.

Doğum Sonrası Ücretsiz İzin Dilekçesi Hakkında Sık Sorulan Sorular

Dilekçe ve ret aşamasında en çok karşılaşılan sorular şöyle.

Buradaki bilgi genel niteliktedir ve tarihlerin ayrıntısı sonucu değiştirebilir. Dilekçeyi vermeden ya da ret yazısına cevap yazmadan önce evraklarınızı bir hukukçuya okutmanız yerinde olur.