Hırsızlık Gerekçesiyle Fesih: Ceza Davası, İspat ve Süreler

İşyerinde hırsızlık nedeniyle fesih, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 25. maddesinin II. fıkrasının (e) bendine dayanır ve kural olarak kıdem ile ihbar tazminatını ortadan kaldırır. Dava aşamasında asıl tartışma hırsızlığın var olup olmadığı değil, işverenin bunu hangi delille ve hangi sürede ortaya koyduğudur.

İşveren fesih için ceza mahkemesinin kararını beklemez; hırsızlığı öğrendiği günden itibaren altı iş günü içinde feshetmezse bu hakkı kaybeder ve süre, feshe yetkili kişinin olayı öğrendiği gün başlar. İspat yükü işverendedir: kamera kaydı cevap dilekçesinde bildirilmeli, izleme tarihi tutanağa geçirilmelidir. Alınan malın değeri azsa mahkeme ölçülülüğe bakar; hırsızlık ispatlanmayıp güven kaybı geçerli sebep sayılırsa işe iade talebi sonuçsuz kalır, kıdem ve ihbar tazminatı ise doğabilir.

Hırsızlık Gerekçesinin Hukuki Eşiği

Kanun, işverene derhal fesih yetkisini şu lafızla veriyor:

İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.^[1]

Bendin ölçüsü ceza hukukundaki hırsızlık tanımı değil, işverenin güveninin sarsılmasıdır. Ceza kanunu hırsızlığı, zilyedin rızası olmadan başkasına ait taşınır malı yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden almak olarak tarif eder.^[2] İş mahkemesi fesih için mahkumiyet kararı aramaz.

İşverene ait mal ile işçinin kendi eşyası arasındaki sınır, çalışanın zilyetliğindeki malzeme ve emanet edilen para gibi gri alanlarda tartışma doğurur. Bu alanlarda devreye aynı bentteki güveni kötüye kullanma durumu girer.

Ceza Davasının Sonucunu Beklemek Gerekir mi?

İşveren fesih için ceza mahkemesinin kararını beklemek zorunda değildir. Altı iş günlük süre işlediği için, mahkumiyet çıkana kadar bekleyen işveren fesih hakkını kaybeder.

İş davasında durum farklıdır. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, ceza davası sürerken karar veren yerel mahkemenin kararını bozmuş ve ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirtmiştir.

Kararda mahkumiyetin iş mahkemesini bağlayabileceği, beraat kesinleşse bile dosyadaki delillerin ayrıca değerlendirileceği vurgulanmıştır.^[3]

Aynı Daire başka bir dosyada beraat kararı Yargıtay’ca onanmış işçi için bile güven ilişkisinin sarsıldığını kabul etmiş ve işe iade talebini ret etmiştir. Burada fesih haklı sebep olarak değil, geçerli sebep olarak korunmuştur.^[4]

Bu iki karar 2014 tarihlidir. 2023 sonrası kararlarda ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasına ilişkin ayrı bir açıklama bulunamadığından, uygulamanın bugünkü durumu dosya bazında kontrol edilmelidir.

Altı İş Günlük Sürenin Sayımı

İşveren hırsızlığı öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten sonra bu sebebe dayanarak derhal fesih yapamaz. Fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl da geçmişse hak yine kullanılamaz, ancak işçi olayda maddi çıkar sağlamışsa bir yıllık süre uygulanmaz.^[5] Hırsızlıkta çıkar çoğunlukla bulunduğundan uygulamada belirleyici olan altı iş günüdür.

Süre, tüzel kişi işverende feshe yetkili kişi ya da kurulun olayı öğrendiği gün başlar. Yargıtay’ın ilke kararına göre müfettiş soruşturması yapılması ya da olayın disiplin kurulunda görüşülmesi süreyi başlatmaz, başlangıç olayın yetkiliye iletildiği gündür.^[6] Fesih iradesinin süre içinde açıklanması yeterlidir, tebligatın aynı sürede ulaşması gerekmez.

Kamera kaydı olaylarında tarih tartışması sık çıkar. Aynı kararda kayıtların hangi gün izlendiği belli olmadığı için işveren tutanağındaki öğrenme tarihi esas alınmış ve fesih süresinde sayılmıştır. Yani izleme tarihini belgeleyen tutanak başlı başına bir delildir.

Haftada beş gün çalışılan işyerinde olayı Pazartesi günü öğrenen işveren için sayım şöyle ilerler:

• öğrenme günü olan Pazartesi sayılmaz,
• Salı birinci, Çarşamba ikinci, Perşembe üçüncü, Cuma dördüncü gündür,
• ertesi Pazartesi beşinci, Salı altıncı gündür.

Fesih bildirimi bu Salı gününün sonuna kadar yapılmalıdır. Cumartesi çalışılan işyerinde sayım değişir.

Hırsızlığın İspatında Delil Seçimi

Feshin geçerli ya da haklı sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir.^[7] İşçinin yapması gereken, feshin başka bir sebebe dayandığı iddiasında bulunuyorsa onu ispatlamaktır.

Yargıtay’ın 25.03.2026 tarihli bir onama kararında, bakım teknisyeninin şirkete ait mazot yakıtından izinsiz tasarruf ettiği iddiasıyla yapılan fesih ayakta kalmamıştır. Tanıklar olayı görmemiş, sunulan fotoğraflar iddiayı ispata yetmemiş, kamera kaydı ise cevap dilekçesindeki deliller arasında yer almamış ve dosyaya sunulmamıştır. Bölge adliye mahkemesi, yargılamada ileri sürülmeyen bir hususun istinafa taşınamayacağını belirtmiş, Yargıtay da kıdem ve ihbar tazminatının kabulünü onamıştır.^[8]

Kayıtların hukuka uygun elde edilmesi de gerekir. Hukuka aykırı elde edilen deliller mahkeme tarafından bir vakıanın ispatında dikkate alınamaz.^[9]

Küçük Değerli Eşya ve Ölçülülük

Alınan malın değeri azsa fesih otomatik olarak geçersiz olmaz, ama mahkeme eylem ile yaptırımın orantısına bakar. Ceza kanunu malın değerinin azlığında ceza indirimine ya da ceza vermekten vazgeçmeye izin verir.^[10] İş hukukunda karşılığı ölçülülük ilkesidir.

Yargıtay, aşçı olarak çalışan işçinin motosikletinde bayat ekmek ile iki liralık bir porsiyon yemek bulunduğu olayda feshi haksız bulmuştur. Gerekçede işçinin hırsızlık kastının bulunmaması, alınanların artık ekmek ve yemek olması ve işverenin zarara uğramaması birlikte değerlendirilmiş, işçinin kıdem ve ihbar tazminatı alacağı kabul edilmiştir.^[11] Kararın tarihi eskidir ve 2023 sonrası aynı yönde bir karar teyit edilememiştir.

Eşyanın değerinin azlığı tek başına koruma sağlamaz. Alınan mal işverene ait, değerli ve gizlice alınmışsa ölçülülük savunması zayıflar.

Fesih Sonrası: İşe İade, Kıdem ve İhbar

İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Anlaşma olmazsa son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılır.^[12] Kıdem ve ihbar tazminatı davası ise ayrı bir alacak davasıdır.

Mahkeme hırsızlığı haklı sebep olarak kabul ederse iki dava da sonuçsuz kalır. Eylemi ispatlanmış görmez ama güven kaybını geçerli sebep sayarsa işe iade talebi sonuçsuz kalır, kıdem ve ihbar tazminatı ise doğabilir. Bu fark, davada fesih bildirimindeki gerekçenin korunmasının önemini gösterir. Fesih öncesinde işçinin savunmasının hangi hallerde alınması gerektiği ise fesihten önce işçi savunması konusunda ayrıca ele alınıyor.

Fesih sonucunu doğuracak bildirimin yazılı yapılması gerekir. Kanun, KEP ile bildirimi işçinin yazılı kabulüne bağlamıştır.^[13]

İşyerinde Hırsızlık Fesihlerine İlişkin Sorular

Fesih davalarında en çok sorulan başlıkları aşağıda topladık.

Her dosyanın delil durumu farklıdır, fesih bildirimi ve tutanaklar elinizdeyken bir iş hukuku avukatıyla görüşmek süre kaybını önler.