Arabuluculuk avukat ücreti, avukatla müvekkil arasındaki ücret sözleşmesinden doğar ve karşı tarafa kendiliğinden yüklenmez. Arabuluculuk son tutanakla biter ve dava açılırsa mahkemenin hükmettiği vekalet ücreti ayrı bir kalem olarak devreye girer. Aynı avukatla dava açılırsa arabuluculukta ödenen ücret, avukata dava için ödenecek asgari ücretten düşülür.
Dava aşamasında hakimin kaybeden tarafa yüklediği vekalet ücreti avukatın hakkıdır ve yargılama giderlerine dahildir. Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, davada haklı çıksa bile yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur. Tutarlar her yıl yenilenen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenir; güncel tarife 03.11.2026 tarihli ve yayım gününden geçerlidir.[1]
İçindekiler8 başlık
Arabuluculuk Aşamasındaki Avukat Ücretinin Dayanağı
Ücretin miktarını avukat ile müvekkil sözleşmeyle belirler. Sözleşmedeki ücret tarifenin altına inemez, tarife bu ücret için alt sınır işlevi görür.[2]
Arabuluculuğun dava şartı olduğu iş uyuşmazlıklarında tarifenin 16. maddesinin ikinci fıkrası ayrı bir düzen kuruyor. Ücret, görüşmenin nasıl bittiğine göre değişiyor.
| Görüşmenin sonucu | Tarifedeki ölçü |
|---|---|
| Anlaşma belgesi imzalandı, konu para | Üçüncü kısımdaki dilimli hesabın sonucu ve üzerine dörtte bir ekleme, küçük tutarlarda maktu ücret ve üzerine dörtte bir ekleme |
| Anlaşma belgesi imzalandı, konu para değil | Davanın görüldüğü mahkemeye göre maktu ücretin dörtte bir fazlası |
| Anlaşmazlık | Tarifenin birinci kısmındaki ilgili maktu ücret |
| Üst sınır (iki halde de) | Ücret asıl alacağı geçemez |
Tarife sürümü seçilirken yardımın bittiği gün esas alınır.[3] Görüşme yeni tarifeden önce bittiyse eski, sonra bittiyse yeni tarife işler.
Rakamlı karşılaştırma için güncel tutarlar tarifenin ekindedir. Sözleşmeye yazılan tutarı, görüşmenin bittiği tarihte yürürlükteki tarifeyle kontrol etmek gerekir.
Dava Açılınca Doğan İkinci Ücret: Vekalet Ücreti
Dava aşamasında iki ayrı ücret vardır. Biri müvekkilin kendi avukatına sözleşmeyle borçlandığı ücret, diğeri hakimin tarife üzerinden kaybeden tarafa yazdığı vekalet ücretidir.
Vekille takip edilen davada hükmedilen vekalet ücreti yargılama giderlerinin içindedir ve giderler aleyhine hüküm verilen taraftan alınır.[4] Kanun bu vekalet ücretini avukatın hakkı sayar. Müvekkilin kendi borçları için takas, mahsup ya da haciz konusu yapılamaz.[5]
Kısmen kabul edilen işçilik alacağı davasında her iki taraf lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilir. Hükmedilecek ücret, kabul ya da ret edilen miktarı geçemez.[6]
Mahkeme tarifedeki miktardan az, üç katından fazla ücret yükleyemez.[7] Taraf, ücretin tarifenin üstünde belirlenmesini isteyecekse avukatın emeğini, davanın süresini ve işin niteliğini dosyaya yansıtmalıdır.
Arabulucuya Gidilmeden Açılan Davada Vekalet Ücreti
Arabulucuya başvurmadan açılan iş davası, davanın dinlenme şartının yokluğu nedeniyle usulden ret ile sonuçlanır. Davacı son tutanağı dilekçeye eklemezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir ve süre kaçarsa dilekçe karşı tarafa tebliğ edilmeden ret kararı verilir.[8]
Bu durumda davalı lehine vekalet ücreti ayrıca sorun olur. Tarife, dava ön şartının yokluğu nedeniyle ret kararında üçüncü kısma göre ücrete hükmedilmesini, ancak bu ücretin davanın görüldüğü mahkemeye göre belirlenen maktu sınırı geçmemesini öngörür.[9]
Dilekçe tebliğ edilmeden ret kararı verildiğinde davalı yargılamaya girmediği için, lehine vekalet ücreti genellikle gündeme gelmez.
İlk Toplantıya Katılmayan Tarafın Vekalet Ücreti
Taraflardan biri geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmazsa son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile, karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve kendi lehine yazılacak vekalet ücreti de yarıya iner.[10]
Kural işçi için de işveren için de aynı işler. Mazeret sebebini görüşme gününden önce arabulucuya yazılı bildirip belgelemek, son tutanakta adının geçmemesi için en güvenli yoldur. Arabuluculuğun tarifeye göre ücret hesabı ve paylaşımı arabuluculuk ücret tarifesi yazısında yer alır.
Her iki taraf da ilk toplantıya gelmezse davada her biri kendi giderine ve avukatına katlanır.[11]
Aynı Avukatla Dava Açılırsa Mahsup
Arabuluculuk anlaşmazlıkla biter ve müvekkil aynı avukatla dava açarsa, arabuluculukta ödenen maktu ücret mahsup edilerek dava ücreti belirlenir.[12] Böylece aynı iş karşılığında ikinci kez tam ücret istenemez.
Hesap şöyle kurulur. Davadaki asgari ücret B, arabuluculukta ödenen maktu ücret A ise, avukatın dava aşamasında isteyebileceği asgari tutar B eksi A’dır.
Müvekkil davada başka bir avukata geçerse bu mahsup kuralı işlemez. Mahsup yalnız aynı avukat için öngörüldüğünden, sözleşmede avukat değişikliğinde ne olacağı ayrıca yazılmalıdır.
Ücret Uyuşmazlığında İspat ve Yargı Yolu
Avukatla müvekkil ücret konusunda anlaşamazsa ilk bakılacak belge yazılı ücret sözleşmesidir. Sözleşme yoksa, belirsizse ya da ücret hükmü geçersizse, parayla ölçülen işlerde ücret itirazını inceleyen merci kazanılan bölümün yüzde onu ile yirmisi arasında bir tutar takdir eder ve tarife sınırının altına inmez.[13]
Ödemenin ispatı da aynı ölçüde önemlidir. Banka dekontu, makbuz ve ücret sözleşmesi dosyanın temelini oluşturur, sözleşmede ödeme planı varsa vade tarihleri de dekontlarla eşleştirilmelidir.
Vekalet sözleşmesinden doğan alacaklar için zamanaşımı beş yıldır.[14] Avukat ücretini tahsil edecekse bu süreyi, müvekkil ise ödediğini ispat edecekse belgelerini bu süre boyunca saklamalıdır.
Avukatlık Kanunu, anlaşmayla sonuçlanan işlerde iki tarafı da avukat ücretinden müteselsil borçlu sayan bir hüküm içeriyor.[15] Maddenin arabuluculuk anlaşma belgesine nasıl uygulanacağı konusunda bu yazı için doğrulanmış bir içtihat bulunamadı, bu yüzden anlaşma belgesine avukatlık ücretinin kime ait olduğu açıkça yazılmalıdır.
Dosyada Bulundurulacak Kayıtlar
Hem ücret hem vekalet ücreti tartışmasında aynı belgeler işe yarar.
- İmzalı avukatlık ücret sözleşmesi ve varsa ek protokol
- Arabuluculuk son tutanağı ve ilk toplantıya katılım bilgisi
- Arabuluculuk aşamasında ödenen tutarın dekontu
- Anlaşma belgesinde avukatlık ücretine ilişkin ifade
- Görüşmenin bittiği tarih, çünkü uygulanacak tarife bu tarihe göre belirlenir
Arabuluculuk Avukat Ücreti ve Vekalet Ücreti Hakkında Sık Sorulan Sorular
Dava öncesi arabuluculukta avukat ücretine ilişkin sık sorulan sorular şunlar.
Bu yazı kanun ve tarife hükümlerine dayanan genel bilgidir. Ücret sözleşmenizi imzalamadan önce ya da ücret konusunda uyuşmazlık çıktığında dosyanızdaki belgelerle bir avukata danışmanız hak kaybını önler.
Kaynaklar
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, RG 03.11.2026, m.24 ↩
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164/4, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.1/3 ve m.16/1 ↩
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.21 ↩
- 6100 sayılı HMK m.323/1-ğ ve m.326/1 ↩
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m.164/son ↩
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.13/2 ↩
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.3/1, 1136 sayılı Kanun m.169 ↩
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu m.3/2 ↩
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.7/2 ↩
- 7036 sayılı Kanun m.3/12 ↩
- 7036 sayılı Kanun m.3/12 ↩
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi m.16/2-ç ↩
- 1136 sayılı Kanun m.164/4 ↩
- 6098 sayılı TBK m.147/5 ↩
- 1136 sayılı Kanun m.165 ↩