İşe iade dava dilekçesi her fesihte aynı kalıpla yazılmaz, çünkü fesih bildirimindeki sebep değiştikçe olaylar, hukuki sebepler ve deliller bölümü de değişir. Bu yazı bir performans feshi için doldurulmuş tam dilekçeyi, diğer sebeplerde değiştirilecek maddeleri ve istem kalemlerinin rakamla karşılığını veriyor.
Dilekçenin genel iskeleti ve süre hesabı ayrı anlatıldığı için burada yalnız fesih sebebine göre ayrışan kısımlara ve dolu metne yer verildi.
İçindekiler7 başlık
Fesih Sebebine Göre Değişen Dilekçe Maddeleri
Kanun işverenin dayanabileceği geçerli sebepleri üç gruba ayırır: işçinin yeterliliği, işçinin davranışları ve işletmenin, işyerinin ya da işin gerekleri.[1] Dilekçede işverenin hangi gruba dayandığı, olaylar bölümünün ilk iddiası olur.
| Bildirimdeki sebep | Olaylara yazılacak olgu | Ayrıca ileri sürülecek usul iddiası |
|---|---|---|
| Sebep hiç yazılmamış | Bildirimin tam metni, tebliğ tarihi, sebebin sonradan bildirilmediği | Sebep açık ve kesin yazılmadığı[2] |
| Verim ya da performans | Hedef ve ölçüm dönemleri, aynı işi yapanların sonuçları, daha önce yapılmış yazılı uyarılar | Fesihten önce savunma alınmadığı[3] |
| Davranış | Olayın günü, işçinin o gün yaptığı iş, varsa tutanağın içeriği ve kimin düzenlediği | Savunma alınmadığı ya da makul süre tanınmadığı |
| İşletme gerekleri | Aynı pozisyonda sonradan işe alım olup olmadığı, işçinin başka bir göreve aktarılabilirliği | Sebebin geçerliliğini ispat yükünün işverende olduğu[4] |
Yargıtay uygulamasında fesih son çare sayılır, bu yüzden işletme gerekleri ve performans dosyalarında “daha hafif bir önlem denenmedi” iddiası olaylara ayrı bir madde olarak girer.
Olaylar Bölümünün Yazım İlkeleri
Kanun, iddianın dayanağı bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetini ister ve her vakıanın hangi delille ispatlanacağının gösterilmesini arar.[5] Olaylar ile delil bölümlerini bu yüzden tek tabloda düşünmek işi kolaylaştırır.
- Her maddede tek olay ve tek tarih bulunur.
- “Verimsiz çalıştı” gibi değerlendirme yerine rakam yazılır, örneğin hedefin 400 koli, gerçekleşenin 380 koli olduğu.
- Savunma alınmadıysa bu, ayrı bir cümleyle açıkça belirtilir.
- İşçi aleyhine görünen olgu, örneğin bir uyarı yazısı, saklanmaz, imzasız olup olmadığı ve içeriğiyle birlikte anlatılır.
Feshin işverenin gösterdiği sebebe değil, sendikal faaliyet ya da işverene karşı başvuru gibi başka bir gerekçeye dayandığını düşünen işçi bunu kendisi ispat eder.[6] Böyle bir iddia varsa olaylara, onu destekleyen tarihlerle birlikte yazılır.
Performans Gerekçesiyle Fesih İçin Doldurulmuş Dilekçe
Aşağıdaki metin şu olaya göre yazıldı: 62 işçi çalıştıran bir işyerinde dört yıldır depo sorumlusu olan işçi, “hedeflere ulaşılamaması” gerekçesiyle çıkarılmış, savunması alınmamış, kıdem ve ihbar tazminatı ise ödenmiştir. Köşeli alanlar kişisel bilgidir, rakamlar örnektir.
[…] İŞ MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ’NE
DAVACI: [Ad Soyad] (TCKN: […]), ikametgah: […]
DAVALI: [sicildeki unvan], işyeri adresi: […]
KONU: Verim gerekçesiyle yapılan feshin geçersiz olduğunun tespiti, işe iade ve m.21 uyarınca doğan parasal sonuçların belirlenmesi.
ARABULUCULUK: Büro: […], dosya no: […], uyuşmazlık […] tarihli son tutanakla anlaşmasızlıkla bitmiştir.
OLAYLAR:
1. Davacı, […] tarihinden fesih gününe dek davalının deposunda belirsiz süreli sözleşmeyle depo sorumlusu olarak çalışmıştır. İşe alma ve çıkarma yetkisi yoktur, işyerini yönetmemektedir. (Delil: hizmet dökümü, personel dosyası)
2. Fesih gününde işyerinde 62 işçi çalışmaktadır ve davacının kıdemi dört yılı geçmiştir. (Delil: SGK işyeri kayıtları)
3. Davalı, […] tarihli ve […] tarihinde tebliğ edilen yazıyla sözleşmeyi “iş hedeflerine ulaşılamaması” gerekçesiyle feshetmiştir. Yazıda hangi hedefin, hangi dönemde ve ne kadar karşılanmadığı belirtilmemiştir. (Delil: fesih yazısı, tebliğ belgesi)
4. Davacının aylık sevkiyat hedefi […] iken son altı ayın ortalaması […] olarak gerçekleşmiş, aynı depoda çalışan […] işçinin sonuçları da benzer düzeydedir. Hedefin altında kalan başka hiçbir işçinin iş sözleşmesi feshedilmemiştir. (Delil: sevkiyat raporları, tanık [Ad Soyad])
5. Davacıya fesihten önce yazılı uyarı verilmemiş, eğitim ya da görev değişikliği önerilmemiş, hakkındaki iddialara karşı savunması istenmemiştir. (Delil: personel dosyası, tanık [Ad Soyad])
6. Davalı, çıkış sırasında […] TL kıdem tazminatını ve ihbar önelinin karşılığını ödediğini bildirmiştir. (Delil: banka dekontu, bordro)
7. Davacı tebliğden sonraki bir ay içinde arabulucuya gitmiş, görüşmeler sonuçsuz kalmış ve bu dava son tutanağı izleyen iki hafta içinde açılmıştır. (Delil: son tutanak)
HUKUKİ NEDENLER: İş Kanunu m.17-21, İş Mahkemeleri Kanunu m.3, 5, 6, HMK ve ilgili mevzuat.
DELİLLER: Olay maddelerinde sayılanlar, işyeri ve SGK kayıtları, tanıklar, bilirkişi ve diğer delil türleri.
TALEP:
Yukarıdaki sebeplerle fesih işleminin geçersizliğine ve işe iadeye, davacı işe başlatılmazsa [4-8] aylık ücret tutarında tazminata, kesinleşmeye kadar boşta geçen en çok dört aylık ücret ve diğer haklara (ikisi de dava günündeki ücretle) ve yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini arz ederim.
[Tarih] – [Ad Soyad] – [İmza]
EKLER: son tutanak, fesih yazısı ve tebliğ evrakı, hizmet dökümü, bordrolar, sevkiyat raporları
Dördüncü ve beşinci madde bu dilekçenin asıl gücüdür: hedefin altında kalan diğer işçilerin işte tutulması ve savunma alınmaması, performans sebebinin geçerliliğini birlikte sarsar.
Diğer Sebepler İçin Değiştirilecek Cümleler
Yukarıdaki metnin üçüncü ile beşinci maddeleri fesih sebebine göre yeniden yazılır, geri kalan bölümler aynen kalır.
- Sebep yazılmamışsa: “Fesih yazısında hiçbir sebep gösterilmemiş, sebep fesihten sonra da yazılı olarak bildirilmemiştir.”
- Davranış gerekçesiyse: “Tutanakta anlatılan olay […] tarihinde gerçekleşmiş, davacıdan olayla ilgili yazılı ya da sözlü savunma istenmemiştir.”
- İşletme gereği gösterilmişse: “Davacının görev yaptığı pozisyona fesihten sonra […] tarihinde yeni işçi alınmış, davacıya başka bir görev önerilmemiştir.”
İstem Kalemlerinin Rakamla Karşılığı
İki parasal kalemin tutarını hakim, işçinin dava günündeki ücretini baz alıp rakama çevirir.[7] Aylık brüt ücreti 40.000 TL olan bir işçi için rakamlar şöyle çıkar.
| Kalem | Dayanak | Örnek tutar |
|---|---|---|
| İşe başlatmama tazminatı | 4 ile 8 aylık ücret[8] | 160.000 TL ile 320.000 TL arası |
| Boşta geçen süre ücreti ve diğer haklar | En çok 4 aya kadar[9] | En çok 160.000 TL |
| Peşin ödenen ihbar tazminatı (dört yıllık kıdem, 8 hafta) | 40.000 / 30 x 56 gün | 74.666,67 TL |
| Peşin ödenen kıdem tazminatı (4 yıl) | 40.000 x 4 | 160.000 TL |
İşçi işe başlatılırsa peşin ödenen ihbar ve kıdem tazminatı, işe başlatma ödemelerinden mahsup edilir.[10] Örnekte mahsup edilecek toplam 234.666,67 TL olur. Tablodaki tutarlar sade brüt ücretle hesaplandı, giydirilmiş ücret ve vergi kesintileri sonucu değiştirir.
Karar Sonrasında İşçide Kalan Süreler
Feshin geçersizliğine karar verilince işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır, ancak bu yükümlülük işçinin başvurusuna bağlıdır.[11]
- Karar kesinleşir ve işçiye tebliğ edilir.
- İşçi tebliğden itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene yazılı başvurur.[12]
- İşveren bir ay içinde işçiyi başlatır.
- Başlatmazsa karardaki tazminat ödenir.
On iş günü kaçırılırsa fesih geçerli hale gelir ve işçi işe dönüş hakkını kaybeder.
İşe İade Dava Dilekçesi Örneği Hakkında Sık Sorulan Sorular
Dolu bir örnekle çalışan işçilerin en sık sorduğu konular şunlar.
Buradaki bilgi genel niteliktedir, her olayın ayrıntısı sonucu değiştirebilir. Dilekçeyi sunmadan önce evraklarınızı bir hukukçuya okutmanız yerinde olur.